Exit Magazine

‘De bib, jij hoort erbij’. Dat wordt de slagzin waarmee de Openbare Bibliotheek haar wensen kracht bij zet. Bij die slogan hoort een goed gekozen campagnebeeld dat weergeeft waar een bibliotheek anno 2017 en verder voor staat. Bedoeld: haar scholenwerking, haar bibliotheek-aan-huis, haar erfgoedwerking, de online-dienstverlening, de activiteiten voor jong en oud, en, niet onbelangrijk, haar collectie boeken, film, muziek en erfgoed.

Het campagnebeeld toont een honingraat waarbij elke zeshoek een bepaald aspect van de bib belicht. Er werd een oproep uitgestuurd naar de bibliotheekgebruikers om model te staan en daar gingen 48 ‘modellen’ op in: mannen en vrouwen, jongeren en kinderen. Het zijn deze beelden die opduiken in de folders, op raamstickers, bladwijzers, muismatjes en dergelijke meer.

 Hiermee zet de Biekorf-bib haar toekomstplan kracht bij. Enkele jaren terug vroegen we hoofdbibliothecaris Leen Speecke hoe ze de bibliotheek van vandaag zag evolueren. Leen Speecke: ‘Het wordt in de toekomst, nog meer dan nu, een plaats waar mensen zich goed voelen. Een plek ook waar ze andere mensen ontmoeten van alle rangen en standen, terwijl die kans elders in de maatschappij eerder afneemt. Die functie moeten wij combineren met de vraag naar fictie en informatie. Onze grootste streefdoel is niet om over 20 jaar een recordaantal ontleningen te realiseren, maar om een huis te zijn waar mensen zich welkom voelen en waar ze kunnen genieten van de toegevoegde waarde. Die combinatie wordt de grote uitdaging voor de toekomst.’ Deze campagne is alvast een goede nieuwe zet. (LF)

 http://www.brugge.be/bibliotheek

‘Het grootste ter wereld’

Vlaanderen krijgt een eengemaakt bibliotheeksysteem (EBS) dat het grootste centraal beheersplatform voor bibliotheken ter wereld moet worden. Dat meldt minister van Cultuur Sven Gatz die daarvoor een akkoord heeft gesloten met Cultuurconnect.

De plannen voor een eengemaakt bibliotheeksysteem in Vlaanderen bestaan al lang. Op dit moment heeft elke bibliotheek nog een lokaal of provinciaal bibliotheeksysteem om boeken uit te lenen of te reserveren.

‘Het nieuwe centrale systeem moet de samenwerking tussen bibliotheken vergemakkelijken en moet voor de bezoekers ook zorgen voor een performant uitleensysteem’, zegt cultuurminister Sven Gatz. Dat betekent dat het uitlenen van boeken, het inschrijven van nieuwe lezers en dergelijke makkelijker, gebruiksvriendelijker én goedkoper wordt, aldus Gatz.

Vlaanderen telt 313 hoofdbibliotheken, met in totaal 610 filialen en uitleenposten. Die bibliotheken kopen jaarlijks 2 miljoen boeken aan en lenen jaarlijks 3 miljoen titels uit. Die bibliotheken kunnen samen rekenen op 20 miljoen ‘bezoeken’ en zijn samen goed voor 40 miljoen uitleningen per jaar. (LF)

Wordt het niet stilaan tijd voor een nieuwe versie van het boek Nieuwe architectuur in Brugge van Marc Dubois uit 2002? Zijn verhaal legde toen nog eens de pijnpunten bloot van foute (integratie)architectuur in de binnenstad, zoals geïllustreerd met het winkelcentrum Zilverpand en het woonproject Pandreitje, maar toonde anderzijds veel appreciatie voor de nieuwe bouwprojecten die een keerpunt betekenden in de bouwcultuur in deze stad.

De gemiddelde Bruggeling staat er misschien niet bij stil, maar het stadsbeeld intra muros is de voorbije twintig jaar grondig opgewaardeerd. De tijd dat historische monumenten (de Smedenkapel in de Smedenstraat)) of iconische gebouwen (de vroegere Gistfabriek, de Chicoreifabriek op het Minneboplein) werden gesloopt is definitief verleden tijd. In de plaats kwamen een aantal, meestal bescheiden, maar kwaliteitsvolle privé-realisaties tot stand. Zie Huis Patrick Hoet (Niklas Desparstraat), designwinkel Callebert (Wollestraat), restaurant De Refter (Molenmeers), het verbouwde Dominicanessenklooster (Vlamingdam), de stadswoning van Robbrecht & Daem (Muntplein), het verbouwde Jezuïetencollege (naast de Walburgakerk). Een lijstje dat bovendien zeer onvolledig is.

Het hoogtepunt kwam er met het cultuurjaar 2002. Robbrecht & Daem ontwierpen het Concertgebouw, door kenners geroemd als ‘een mijlpaal in de Belgische architectuur, een meesterwerk waarop Brugge en Vlaanderen trots mag zijn’. Te vaak vergeten in deze, maar zeker het vermelden waard, zijn de Magdalenazaal in Sint-Andries (ook buiten de stadspoorten wordt gebouwd) en de voetgangersbrug van Jurg Conzett (Coupure) dat inmiddels al aan grondige herstelling toe is. Eén architecturaal baken heeft het niet gehaald en zorgde jarenlang voor commotie in architectuurmiddens: het paviljoen van de Japanse architect Toyo Ito (‘een ode aan het licht’) dat nu keurig opgeborgen wacht op andere (?) tijden.

Het stadsbestuur voegt hier nu enkele bakens aan toe: het plein van 150 linden of ‘t Nieuw Zand en de nieuwe Beurshalle op het Beursplein. ‘t Nieuw Zand laat inmiddels al een aantal troeven zien, zoals het herstellen van de oude verbinding Boeveriestraat-Zuidzandstraat. Het Concertgebouw deelt ook mee in de vreugde, want het krijgt een volwaardig voorplein dat een ontmoetingsplek moet worden voor de diverse bezoekers.

Van de nieuwe Beurshalle onthouden we nu al dat het vooral ‘sober en functioneel’ moet worden en ten dienste staan ‘van buurt, wijk, bewoner en bezoeker’. ‘We kiezen niet voor spektakelarchitectuur’ weerklinkt de waarschuwing, maar met het dakterras op een hoogte van 31 meter is een nieuw zicht op het Brugse dakenspel verzekerd.

De oppositie loopt minder warm voor het ontwerp van de Portugees De Moura. ‘Weinig origineel’ vindt raadslid Ann Soete die ‘een kloon van het Concertgebouw’ ziet. Landuyt prijst dan weer ‘de onopvallendheid’ van het project’. Hij vindt het project ‘bijna een Bruggeling: geen stoefer’. (LF)

‘Heel bijzonder is de letter waarmee zijn teksten werden gedrukt’

De Brugse geschiedenis puilt uit van historische figuren, beroemde schilders, musici en bouwheren, maar het belang van laatmiddeleeuwse drukkers wordt vaak onderschat. Een Brugse drukker met groot prestige was Colard Mansion die voor het eerst in documenten opduikt in 1457. Een aantal Brugse letter-adepten bestudeerden de Mansion-letters en ontwierpen, vanuit deze historische reconstructie, een hedendaags Mansionfont. Een gebeurtenis in dat wereldje.

Voor 1457 is over hem niets bekend. Hij is in dat jaar een professionele schrijver, een kalligraaf, een escrivain. Hij is wel al iemand van betekenis, want hij heeft contacten met het hertogelijke hof. Het is de tijd van Filips de Goede, een gouden tijd voor boekenmensen. Brugge is dan de plaats waar luxeboeken worden gemaakt. Van schrijver ontwikkelt hij zich tot libraire, tot boekenondernemer, entrepreneur, die bestellingen van luxemanuscripten coördineert.

Brugge is een metropool, een stad waar luxegoederen internationaal worden verhandeld. Naast manuscripten circuleren al vlug nieuwe boeken, boeken die zijn gedrukt in Duitsland en in Italië. Deze vroege drukken noemen we incunabelen of wiegendrukken. Ze worden al vroeg in Brugge verhandeld en ze worden in Brugse ateliers met de hand gedecoreerd. Colard Mansion besluit om ook met dit nieuwe medium aan de slag te gaan, boeken drukken, maar dan wel op zijn manier. Hij ziet in de boekdrukkunst een manier om luxeboeken te vervaardigen op grotere schaal, niet langer per exemplaar, maar in oplagen van 100 of meer exemplaren.

Vandaag zijn er 24 boeken, edities of titels bekend die door hem werden gedrukt.

Colard Mansion verschijnt een laatste keer in Brugse documenten in 1484. Het is dan een crisistijd, een tijd van burgeroorlog, de tijd van Maximiliaan. Mansion heeft Brugge verlaten. Niemand heeft nog iets van hem gehoord.

Op 1 maart 2018 opent in het Groeningemuseum een internationale tentoonstelling over Colard Mansion, over zijn boeken en over de boeken- en prentenwereld van zijn tijd. Deze expo gaat onder de titel Haute Lecture by Colard Mansion. De Openbare Bibliotheek heeft 16 incunabelen van Colard Mansion in bezit. Het wordt een feest voor wie van boeken houdt. De ondertitel van de expo luidt: vernieuwing van tekst en beeld in middeleeuws Brugge.

Een letter

De voorbij jaren heeft de Openbare Bibliotheek Brugge een duurzame samenwerking uitgebouwd met het European Lettering Institute (ELI) en zijn directeur Lieve Cornil. De basis van deze samenwerking is een gedeelde interesse en passie voor geschreven en gedrukt erfgoed. Het European Lettering Institute is in Brugge gevestigd en biedt een unieke opleiding in letter- en grafisch ontwerp aan. De samenwerking tussen de bibliotheek en ELI ent zich op concrete projecten. Zoals de tentoonstelling Haute Lecture by Colard Mansion en de studie van de letters die Mansion als drukker gebruikte. Vanuit deze studie groeide een historische reconstructie van Mansion letters en vanuit deze historische reconstructie ontwikkelden zij een hedendaags Mansionfont. Een font is een stilistisch samenhangende set tekens als letters, cijfers en leestekens. Het is een ambitieus en intensief project geworden onder leiding van Jo De Baerdemaeker, zelfstandig letterontwerper, producent-ontwikkelaar van digitale lettertypes, epost-doctoraal onderzoeker, en docent aan het European Lettering Institute hier in onze stad. Dank zij hem krijgt Brugge een eigen lettertype, eigenlijk twee fonts, geworteld in de rijke Brugse geschiedenis. (LF)

Wie nog een origineel Brugge-cadeau als nieuwjaarsgeschenk wil, zal zich moeten reppen. Monopoly, een van de meest verkochte bordspellen ter wereld, kreeg een eigentijds Brugs jasje aangemeten en werd door Piekenwulf in een gelimiteerde versie op de markt gebracht. Bijna alle 4.000 exemplaren zijn de winkeldeuren uit en er komt geen herdruk.

 Het concept van het spel Monopoly kwam in 1934 uit de koker van de Amerikaanse Charles B. Darrow, een werkloze verwarmingsmonteur, die aanvankelijk bot ving met zijn idee bij Parker Brothers, een producent van speelgoed en bordspellen. Met steun van een bevriende drukker gaf hij zelf het spel uit en zoals dat gaat met American dreams groeide dat uit tot een verkoopsucces. Parker Brothers (nu Hasbro) koppelde een jaar later toch zijn wagonnetje eraan vast en de succestrein was vertrokken. Ondertussen zijn er al meer dan 200 miljoen dozen van verkocht en regelmatig krijgt het spel een speciale editie, zoals dat nu met deze Brugge-versie het geval is. ‘De Brugse editie blijft trouw aan het originele concept, maar heeft een eigentijdse Brugge-touch meegekregen’, zeggen Pieter De Wulf en Kristof De Block van Piekenwulf. ‘Het doel van het spel is een monopolie op te bouwen, wat spelers kunnen doen door zo veel mogelijk straten op te kopen. Die locaties zijn nu dus Brugse straten, pleinen en bezienswaardigheden geworden. Ook de kanskaarten en de algemeen fondskaarten zijn van Brugse makelij. Zo kun je geld krijgen voor je rondleiding als gids in het Groeningemuseum, een opknappremie ontvangen van de Stad Brugge of winst opstrijken door de verkoop van oliebollen op de Meifoor.’

Jan van Eyckplein

De toeristische topbestemmingen zoals de Markt, het Belfort, de Burg, het Stadhuis, de Steenstraat en het Begijnhof, Belfort en het Stadhuis kregen uiteraard een plaats op het bord, maar er waren ook nog vakjes vrij voor onder meer de Abdij van ter Doest, de Brugse Vesten, het strand van Zeebrugge, het Windmolenpark, de ondergrondse bierpijpleiding van de Halve Maan en de Stadsschouwburg. Het stadsbestuur participeerde in het spel en zorgde, naast een financiële en inhoudelijke invulling, voor een frisse lay-out. Maar ook de Bruggeling kreeg inspraak om een vak op het wereldberoemde bordspel in te kleuren. “We lanceerden hiervoor een oproep en de respons was massaal’, zeggen De Block en De Wulf. ‘We kregen leuke en originele voorstellen binnen, maar uiteindelijk koos een ruime meerderheid voor het Jan van Eyckplein.’

Bijna uitverkocht

De iPhones en andere smartphones mogen dan tegenwoordig wel barsten van spelletjes, toch kunnen ze niet op tegen het klassieke gezelschapsspel. Samen met de kinderen aan tafel en de blik gericht op het bord in plaats van op het schermpje van je telefoon. Velen delen alvast die mening, want de Brugse versie van Monopoly is zo goed als uitverkocht en wordt niet meer herdrukt. De snelle beslissers kunnen nog een exemplaar van het spel bemachtigen via www.monopolybrugge.be. Piekenwulf voert ondertussen al gesprekken met een aantal andere steden voor een gepersonaliseerde versie. (ADC)

____

Vvrijdag 5 januari hangen de werken van de zesde editie van Fotonale Brugge aan de muur in de Brugotta Hal Burg. Deze keer werkten meer dan 500 fotografen rond het jaarthema ‘Spel’. Een professionele jury (Michiel Hendryckx, Jimmy Kets, Erik Derycke, Matthias Desmet en Edwin Vermeulen) selecteerde uit meer dan 1.500 inzendingen 32 foto’s die de expo en de publicatie haalden. Drie winnaars zien hun foto’s bekroond met geldprijzen van 250, 500 en 750 euro.

De expo bevat werk van Marc Apers, Fayrooz Bouchaala, Paul Bulteel, Els Dierick, Sara Claes, Jeffrey De Keyser, Tom De Visscher, Robert De Wilde, Luc Demeester, An Devroe, Eddy Geens, Rudi Jacobs, Wim Langen, Farida Lemeatrag, Sara Maroye, Liesbet Naert, Katrien Orlans, Mathias Schelfhout, Jelle Van Hulle, Herman Van Loock, Ilja Vandenbroucke, Kasper Vandermaesen, Evelien Vanderstraeten, Charlotte Vanhove, Guy Vanhulle, Anne Verrassel en Nathan Verstraete.

____

Expo van 5 tot en met 14 januari 2018 in Brugotta Hal Burg, Burg 11, 8000 Brugge en is dagelijks gratis te bezoeken van 10 tot 17uur.

Foto EDM

Bij de start van het cultuurseizoen in september ontwierp de Brugse cartoonist Marec in opdracht van het Cultuurcentrum een reuzegrote tableau vivant waarin typische Brugse symbolen (voornamelijk zwanen) een prominente – en ook erotische rol – toebedeeld kregen. Het prachtig werk, getiteld ‘Het Zwanenspel’, is nog tot aan de zomer van 2018 te bewonderen in de inkomhall van de Biekorf (Sint-Jakobsstraat 6), maar nu al mag elke kunstenaar er een antwoord op formuleren. Elke kunstenaar krijgt carte blanche om het ‘spel’ met de cartoonist mee te spelen en een wederwoord te bieden op zijn muurtekening. De beschikbare ruimte in de tentoonstellingslocatie Brugotta Hall Biekorf is het enige criterium. Iedere kunstenaar mag tot 1 februari 2018 een werk afgeven aan de balie van het Cultuurcentrum. Alle werken zullen tentoongesteld worden vanaf donderdag 26 april 2018 – als startschot van de Week van de Amateurkunsten (WAK) – en dit tot en met 25 mei 2018.

‘Het Zwanenspel’ is van dinsdag tot vrijdag tussen 13 en 17 uur te bezichtigen via Sint-Jakobsstraat 2 in Brugge. Alle info via jan.verhaeghe@brugge.be (050 44 66 23) en bart.vanduyver@brugge.be (050 44 82 73)

Peter Devisch

Elk jaar hetzelfde liedje, het is nog maar net gedaan en er staat al weer iets nieuws te beginnen. En ondertussen wordt ook deze nieuwe eeuw haast ongemerkt volwassen. En we zullen het geweten hebben, maar het valt af te wachten of we voor deze wetenschap een geföhnde volksjongen als Trump of een verdorde bonenstaak als May nodig hebben. Alles gaat alleen maar sneller, ook de jaren, of zo lijkt het toch. Er gebeurt te veel en te veel ineens en ook als er niets gebeurt is er toch overal vanalles gaande. We weten te veel, onze kop zit vol en zonder dat we het echt willen komt er nog voortdurend vanalles bij.

Peter Roose

Reikhalzend moeten we uitkijken naar de toekomst, maar met respect voor de traditie. Zoals eens onze ouders en grootouders met hun glimmende Ford Perfect naar het fileloze Brussel bolden om zich in de schaduw van het Atomium te vergapen aan de beloftevolle verblinding van het onverwoestbaar gewaande plastic-tijdperk. Expo 58: ondertussen ook al weer zestig jaar geleden en voldoende tijd gehad om te wennen aan de nieuwe definitie van duurzaamheid waar formica en plastic des duivels zijn geworden.

Wat destijds dan weer als het werk van de duivel werd beschouwd, was de tijdelijke volksverhuizing dat het gehucht Woodstock over zich heen kreeg . The times they are a changin’, klonk toen nog als een visioen. Behalve voor Brugge, want dit gehucht wordt al eeuwen overspoeld met tijdelijke volksververhuizingen, die alleen maar talrijker lijken te worden en ook steeds meer volgelingen op de been weten te brengen. Er zijn steden die voor minder hun poorten zouden sluiten, gehuchten die voor minder zouden afscheuren, gewesten die voor minder de onafhankelijkheid zouden uitroepen.

Al eeuwen maken we ons deze gastvrije identiteit eigen. Dit streven illustreert een verfrissende naïviteit, waarmee we soms zelfs hopen de zee terug naar ’t Zand te laten stromen. We zetten met viriele Triënnales de verleidelijkste internationale Loreleien in om de rest van de wereld te overtuigen dat in het hart van deze stad de veiligste artistieke haven ligt die een zwervende creatieve ziel zich kan wensen. Deze naïviteit getuigt volgens ons van karaktersterkte en ongebonden geloof in wat komen kan. En als het niet komt, dan komt er iets anders, dat kan natuurlijk altijd ook. Een stad die zo complex is dat het blijven er simpeler op wordt dan het vertrekken en nooit terugkeren. Daarom houden we van deze stad.

Ook dit nieuwe jaar zal het leven weer herbeginnen, liefst van voren af aan, met respect voor wat is, maar ook met oog voor de toekomst. Met de grensverleggende ambitie van vernieuwing en vooruitgang, liefst ook op basis van grondige nauwkeurigheid en vloeibare expansiedrang. Daar vestigen we graag onze vrije democratie van de geest. Waar herkenning zich verzoent met uitzinnigheid, waar uitbundigheid zich verenigt met ontroering, waar verwondering zich vertaalt in houvast en onzekerheid een betrouwbaar kompas is die de zoektocht de moeite waard maakt voor iedereen die graag vindingrijk is.

Je hoort ons dus niet klagen. Deze eeuw wordt stilaan meerderjarig. Wij van onze kant leven al meerdere jaren zonder angst voor de verrassing, integendeel. In ons onbegrensd cocon van de kunsten gaan de jaren voorbij zonder ruis, is de onschuld van ons kinderhart bewaard gebleven en wordt er elke dag geleefd alsof het de laatste kan zijn. In deze vrij te vechten Stadsstaat geldt de grondwet dat we alles in het werk willen stellen om er de kunst van te maken, dat we alleen daar willen vertoeven waar onze verbeelding ons dag na dag heenbrengt, we in dit leven niet uitstellen wat we vandaag willen en kunnen bereiken, behalve de zorgen, want die zijn, zoals u weet voor …

Met oprechte dank aan Jean-Philippe Smet (zaliger gedachtenis) en zeer vrij gebaseerd op het filosofisch traktaat ‘Pour moi la vie va commençer’

Epiloog: Parijs projecteert Merci Johnny op de Eiffeltoren. Welke naam projecteert Brugge ooit op de gevel van het Belfort?

Beste wensen voor het nieuwe jaar!

Peter Roose (waarnemend artistiek directeur Cultuurcentrum Brugge)

Peter Devisch (waarnemend algemeen en zakelijk directeur Cultuurcentrum Brugge)