Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Maandelijks archief: oktober 2020

Creatieve jongeren gezocht tussen 16 en 18 jaar voor ‘Young Curators’

Jongeren tussen 16 en 18 jaar die zin hebben om samen met andere jongeren aan de slag te gaan met muziek, beeld, woord, dans of media kunnen dit najaar terecht bij Young Curators, een organisatie van Het Entrepot, Concertgebouw Brugge en Musica, Impulscentrum voor Muziek.

Deze derde editie van ‘Young Curators’, die loopt tussen november en midden februari, bestaat uit inspirerende workshops, een bootcamp en een toonmoment. Deze keer met het romantische ‘La Mer’ van Debussy als uitgangspunt. Jongeren krijgen helemaal carte blanche om hun ideeën eigenzinnig vorm te geven onder leiding van inspirerende coaches en kunstenaars. 

Young Curators is helemaal voor jongeren met ‘goesting’, voor makers die durven denken en denkers die durven maken, een bende die graag samen hun eindresultaat in een toonmoment wil delen en creatieve geesten die iets willen opsteken van kunstenaars, coaches en van elkaar.

Wie interesse heeft in het project komt af naar het ‘Infocafé’ op woensdag 14 oktober om 12.30 uur in De Tank (Burg 4, Brugge). Daar doen ze alles uit de doeken van wat men van ‘Young Curators’ mag verwachten. Inschrijven voor dit project kan natuurlijk ook al met een mailtje naar info@musica.be. (RD)

Expo ‘Me, Myself and I’ in Black Swan Gallery van 17 oktober tot 15 november

Hoe kijkt een kunstenaar naar zichzelf?

Maak het ultieme zelfportret. Dat was kort en bondig de opdracht die Kristoff Tillieu en Lieve De Cuyper, galerijhouders van Black Swan Gallery (Langerei 24), aan een divers gezelschap van nationale en internationale kunstenaars meegaven. Het resultaat van deze introspectieve zoektocht is te zien in de boeiende expo ‘Me, Myself and I’ die plaatsvindt van 17 oktober tot 15 november.

Al sinds de renaissance is het zelfportret in de kunstgeschiedenis een fascinerend thema. Denken we bijvoorbeeld maar aan ‘Portret van een man met rode tulband’ uit 1433 van Jan van Eyck. ‘We veronderstellen dat Van Eyck zichzelf op een naturalistische manier portretteerde’, zegt Kristoff Tillieu. ‘Opvallend daarbij is het devies ALC IXH XAN – vrij vertaald: zo goed als ik kan – dat bovenaan de lijst prijkt. Zijn credo, in combinatie met zijn weelderige klederdracht, getuigt van een hoog zelfbewustzijn als kunstenaar en mens. De opkomst van nieuwe media als fotografie en cinema in de 19de eeuw en audio en video in de 20ste eeuw brachten nieuwe mogelijkheden voor het genre met zich mee. Vandaag stellen we ons de vraag hoe de kunstenaar zich moet verhouden tot het genre. In onze hedendaagse beeldcultuur is het afbeelden van jezelf populairder dan ooit, zie de ongebreidelde mogelijkheden van sociale media. Voor een nieuwe tentoonstelling in onze galerij wilden we met dat interessant thema aan de slag gaan.’

Confrontatie met zichzelf

De opdracht van Black Swan Gallery aan een breed kunstenaarsgilde luidde: maak het ultieme zelfportret. ‘Geen gemakkelijke opdracht en eigenlijk redelijk intiem ook, want de kunstenaar wordt als het ware gedwongen om zichzelf compleet bloot te geven. Dat betekent dat hij keuzes moet maken: ga ik mijn angsten laten zien, mijn verlangen, mijn positieve of eerder negatieve kant in het daglicht stellen? Wil ik verleiden of eerder laten afschrikken? Dat zijn allemaal essentiële vragen die de kunstenaar moet stellen voor hij aan de slag kan gaan met dit thema in zijn eigen beeldtaal. Sommigen zullen sculpturen of geometrische voorwerpen creëren, anderen zullen dan weer teruggrijpen naar iets uit hun kindertijd. Zichzelf te kijk zetten is niet vrijblijvend. Elke pennen- of borstelstreek zal nauwgezet geïnterpreteerd worden. Dat maakt het extra spannend en intrigerend voor ons om deze expo in Black Swan Gallery op te bouwen’, zegt Kristoff.

Een dubbele opdracht

Geen één zonder twee, want Tillieu vroeg aan zijn deelnemende kunstenaars om ook van een naaste een indringend portret te maken. ‘Niet iedereen is hier op ingegaan, want dat is haast nog moeilijker. Je moet dit als kunstenaar ook durven doen, zeker als de naaste over je schouder meekijkt en er meteen een oordeel zal over vellen. De coronacrisis, en zeker de lockdown, was een periode waarin iedereen teruggeworpen werd op zichzelf en aan introspectie deed of kon doen. Voor veel kunstenaars leverde dat hele sterke confrontaties met zichzelf op die we in onze tentoonstelling ‘Me, Myself and I’ zullen terugvinden. Het wordt een boeiende ontdekkingstocht om te zien hoe diverse kunstenaars met verschillende media zichzelf aan de buitenwereld zullen presenteren’, aldus Kristoff Tillieu. (ADC)

_____

Van 17 oktober tot 15 november, open op zaterdag en zondag van 14 tot 18 uur of op afspraak. E-mail: info@blackswangallery.be – 0475 83 94 72

Deelnemende kunstenaars: Robberto & Milena Atzori, Bilal Bahir, Steven Peters Caraballo, Lieven Decabooter, Stief DeSmet, Horst Einfinger, Nick Ervinck, Laure Forêt, Tom Herck, Maaike Leyn, Louise Massacrier, Marion Moskowitz, Femmy Otten, Guy Slabbinck, Charles Szymkowicz, Hans Vandekerckhove, Hans van der Ham, Peter Van Driessche, Nathalie Vanheule, Jan Van Oost, Yves Velter, Guy Vording, Romain Weintzem en Alexi Williams Wynn.

www.blackswangallery.be

In bed met Kate Middleton

De Burg in Brugge mag dan al een rijke en veelvuldig beschreven geschiedenis hebben, over het Gouverneurshuis gaapte alsnog een leemte. Met de fijne uitgave van ‘Het Gouverneurshuis’ van het journalistieke Brugse duo Björn Crul en Roeland Van Den Driessche is ook dat gemis weggewerkt.

Het boek grasduint doorheen de geschiedenis van wat ooit een bisschoppelijk paleis was (dat de Franse Revolutie niet overleefde) en sinds de onafhankelijkheid van België (1831) als gouverneurswoning fungeert. Terzelfdertijd is het een mooi plaatjesboek geworden, vakwerk van de Brugse fotograaf Jan Verlinde, want deze gerenoveerde ‘tempel’ bulkt van het vakmanschap. Tenslotte is het ook een beetje het prestigeproject van gouverneur Carl Decaluwé.

Aan de renovatie van dit gebouw, op de plek waar ooit de Sint-Donaaskathedraal stond, is zeven jaar intens gewerkt. Het gebouw ging toen over in ‘Vlaamse handen’, het sein om van dit iconisch gebouw een soort prestigieus ontvangsthuis te maken. Het was dan ook minister-president Jan Jambon die de eer kreeg om het gebouw na de zeven jaar durende restauratie in te huldigen.

Het gebouw dat we vandaag kennen is in de loop der geschiedenis een aantal keren verbouwd. Vanaf 1559 maakten de bisschoppen er werk van om het gebouw een aparte stijl te geven, maar in 1794 was het verhaal, met dank aan de Franse Revolutie, over en uit. Na de Fransen (die en passant de Sint-Donaaskathedraal sloopten) was het de beurt aan de Nederlanders. In 1831 stond België dan weer op eigen benen en werd dit gebouw de gouverneurswoning. Zeven jaar geleden werd het gebouw Vlaams eigendom en startte de renovatie. Gouverneur Decaluwé zamelde extra middelen in om het kostenplaatje te drukken. Zo werd de woning vaak gebruikt als filmlocatie. Mooi werk leverde ook het Brugse VTI af met de restauratie van de antieke meubels. Terzelfdertijd werden 35 schilderijen uit de zolder gehaald en gerenoveerd. 

Aan anekdotes valt ook niet te ontsnappen. Zo kregen we een inkijkje in de ‘koninklijke suite’ waar Kate Middleton en prins William in juli 2017 de nacht hebben doorgebracht. Naar verluidt ‘was het een nacht die je alleen in films ziet’…  (LF)

_____

Het Gouverneurshuis, Björn Crul en Roeland Van Den Driessche, uitg. Lannoo, 25 euro

Hoofdbibliothecaris Koen Calis: ‘Onze bibliotheek ging veerkrachtig om met de nieuwe realiteit’

Een bibliotheek runnen in vredestijd is op zich al een grote uitdaging, maar boeken aan de man brengen in coronatijden is dat des te meer. De Brugse hoofdbibliothecaris Koen Calis weet daar intussen alles van. Hoe kijkt hij terug op deze troebele periode en hoe warm en levendig wordt de bibliotheek van morgen?

EXit: Na de lockdown hebben jullie een tandje hoger geschakeld.

Koen Calis: ‘We zagen het natuurlijk aankomen toen ons Jeugdboekenfeest niet kon plaatsvinden. Snel daarna gingen we oplossingen zoeken. Eerst herstelden we het contact met de kwetsbare groepen. Zo werd bibliotheek-aan-huis uitgebreid, leverden we boekenpakketten aan scholen en instellingen, en werden de lezers van de gevangenisbibliotheek op cel bediend. Vervolgens ontwikkelden we nieuwe vormen van dienstverlening. In april werden 10.000 reserveringen verwerkt om af te halen of thuis te leveren. Vanaf half mei kon de bibliotheek opnieuw open gaan met beperkingen.’

EXit: Klopt het dat Covid-19 de mensen doet lezen?

Calis: ‘Lezen kent een revival. Veel mensen grijpen terug naar boeken en niet alleen voor ontspanning of ontwikkeling, maar ook omdat ze troost en herstel bieden. Om dat zichtbaar te maken en mensen te verbinden via lezen, lanceren we nu Bruggeleest, een community van lezers.’

EXit: Hoe reageerde het personeel op de nieuwe situatie?

Calis: ‘Het was mooi om te zien hoe snel onze medewerkers gefocust hebben op de nieuwe realiteit en hoe veerkrachtig ze omgingen met de vele omschakelingen die we gekend hebben. In elke vestiging werden oplossingen bedacht om steeds meer open te zijn op een veilige manier. We zagen ook onverwachte collega’s opstaan die spontaan het initiatief namen of met hun positieve energie het team op sleeptouw namen. Bovendien konden we rekenen op de ondersteuning van andere stadsdiensten.’

EXit: Jullie kiezen nu ook voluit voor het onlineverhaal.

Calis: ‘Een belangrijk gevolg is inderdaad de versnelling van de digitale omslag. Die zal blijven. Je kan nu thuis digitale kranten en prentenboeken lezen, vanaf nu ook e-boeken via een online platform. Je kan werken afhalen of thuis laten leveren en online betalen. Je kan de digidokter online raadplegen. Leerkrachten en leerlingen in heel Vlaanderen maken dankbaar gebruik van de vernieuwde educatieve website gezelle.be. Lezingen werden online gegeven. De erfgoedaanvragen worden via scanning opgelost. De digitale omslag maakt het mogelijk om medewerkers en vrijwilligers thuis en in de bibliotheek anders te betrekken. Ze registreerden de collectie porseleinkaarten en verwerkten duizend Gezellebrieven voor het online editieproject.’

EXit: Digitaal klinkt hip, maar het vervangt de bibliotheek niet.

Calis: ‘Digitale collecties, diensten en participatie vervangen uiteraard de bibliotheek niet. Door eens all the way te gaan, beseffen we beter het belang van de publieke ruimte en de sociale interactie. Dat blijkt duidelijk in het nieuwe filiaal in Sint-Michiels waar we de lezers beter en veiliger kunnen ontvangen. Het is natuurlijk jammer dat de verbouwing van de Biekorf door de crisis pas eind 2024 kan worden opgestart. Intussen kunnen we wel de bib van Lissewege aanpakken. We gaan voor een evenwichtig model waar fysiek en digitaal elkaar versterken.’

EXit: Hoe gaat het nu eigenlijk met de bibliotheek?

Calis: ‘Het is er rustig en veilig. Er zijn minder bezoekers, maar daarom niet zoveel minder ontleningen. Het is wat instrumenteler. We missen natuurlijk alles wat een bibliotheek warm en levendig maakt. Maar sinds de zomer organiseren we weer workshops en culturele activiteiten in beperkte kring. Zo gingen de voorleessessies in openlucht door op een dekentje per gezin. We bekijken nu hoe we klassen kunnen ontvangen en de verblijfsfunctie wat kunnen uitbreiden. Zopas hadden we een uitgesteld mini-jeugdboekenfeest. We zagen iedereen intens genieten en de broosheid van het moment koesteren.’ (LF)

_____

http://www.brugge.be

Bouw mee aan kunstinstallatie voor Triënnale Brugge 2021

De Amerikaanse kunstenares Amanda Browder is één van de twaalf uitgenodigde kunstenaars die van 8 mei tot 26 september tentoonstellen tijdens Triënnale Brugge 2021. Amanda Browder maakt grote textielinstallaties samen met de plaatselijke bevolking.

Sinds 20 september kun je resten stof doneren in één van de verzamelboxen in de Brugse bibliotheken, bij In&Uit of in het Huis van de Bruggeling. Deze stofresten worden in het voorjaar van 2021 tijdens een aantal naaidagen aan elkaar gestikt. Iedereen die zin heeft, kan op deze dagen samen met de kunstenares de stof ordenen, aan elkaar pinnen en stikken tot één groot kunstwerk. Je hoeft geen kennis of ervaring te hebben met naaien. Alles wordt ter plaatse uitgelegd. Ook kinderen zijn welkom onder begeleiding van een volwassene. De concrete data en locaties van de naaidagen worden binnenkort aangekondigd op. (RD)

______

Amanda Browder’s “Land of Hidden Gems” on display on the HFA building at UNLV In Las Vegas, Nev. on April 5, 2019.

‘Gevoel en romantiek zijn mijn belangrijkste werkinstrumenten’

Ze zit vaak verscholen achter de lens van haar camera, maar sinds enkele maanden kun je haar meer terugvinden achter haar computer. Fotografe Femke den Hollander boort haar talent en alziend oog meer en meer aan voor het maken van stilistische videoclips. Op YouTube en het wereldwijde web zijn al ‘minifilms’ terug te vinden voor de groepen Slow Lee, Kuusi en straks ook SUMI. ‘Inspiratie komt als de zon onder is en de nacht blauw kleurt’, zegt Femke.

EXit: Heb je als fotografe met het creëren van videoclips een nieuwe passie aangeboord?

Femke den Hollander: ‘Ja, dat denk ik wel! Ik werk vaak met muziek in mijn koptelefoon. Soms stel ik vast dat de muziek waar ik naar luister mijn beelden versterkt. Dat is niet altijd zo, maar ik heb toch een paar toevallige magische momenten meegemaakt, waarbij iets iets anders, diep in mij, aanraakte. Mijn hart begint dan harder te kloppen. Heel de wereld klopt dan ineens ook. Het is een gebeurtenis. En het gebeurt nooit overdag, maar altijd als de zon onder is en de nacht blauw. Heel romantisch eigenlijk. Zo ben ik beginnen te experimenteren met het verbeelden van muziek die mij aanraakt, met zelfgemaakte film of met stukjes film uit oude Amerikaanse filmarchieven, waar ik in duizenden vrijgegeven natuurfilmpjes en homevideo’s rondstruin tot ik iets vind dat klopt met de muziek waar ik op dat moment naar zit te luisteren. Ik hoop dan dat ik hiermee ook iets moois of troostends kan geven aan andere mensen (die de filmpjes bekijken).’

EXit: Was de coronacrisis de aanleiding om voor bewegende beelden te kiezen?

Femke: ‘Ik had me al voorgenomen om in 2020 drie muziekvideo’s weg te geven. Ik had nog geen portfolio als muziekvideomaker, dus een soort van ruildeals maken met muzikanten, leek me een goede start. Met Slow Lee en Kuusi had ik al afspraken gemaakt, maar er was nog geen timing.  Ineens kwam er tijd vrij – door weggevallen opdrachten – om er werk van te maken. Ik ben heel blij met hun vertrouwen en met het resultaat. We hebben elkaar kunnen optillen en versterken.’

‘De periode tussen maart en juni was vooral een gelegenheid om die oude filmarchieven te ontdekken en te doorploegen.  Ik heb er een fotokunstproject uit gemaakt: ‘Patterns Of The Wild’, een reeks tripliekjes van filmstills waarin ik de relatie tussen de mens en de wilde natuur onderzoek. In die flow ben ik aan de videoclip begonnen voor ‘The Masquerade’ van Slow Lee. Met Fien Druyts van Kuusi ben ik dan in juni twee dagen gaan filmen aan de Franse Opaalkust. Na zonsondergang en voor zonsopgang. De nachten zijn heel kort in juni, we hebben niet veel geslapen. De film is daar ontstaan, in de omgeving die er was. Heel organisch.’

EXit: Mag iedere band nu aankloppen bij Femke den Hollander voor een clip?

Femke: ‘Ja en nee. Ik ben geen videoclip-machine. Ik werk alleen, zonder ploeg. Omdat mijn gevoel en mijn romantiek mijn belangrijkste werkinstrumenten zijn, moet ik wel vervoerd kunnen worden door de muziek die een band maakt. Eigenlijk heb ik een beetje verliefdheid op een band of een stem nodig. Als ik niet verliefd kan worden, dan vind ik ook niet de poëzie of de beelden. Een band kan mij ook geen scenario opdragen. Ze moet mij vertrouwen. Ik weet niet of ik daar in de toekomst veel klanten zal aan hebben, maar goed. We praten wel alles door samen. Ik wil authentiek werk maken dat voor beiden goed voelt.’

EXit: Wat is je volgende project in de videografische kunst?

Femke: ‘Op een nacht zat ik naar het album van SUMI te luisteren en oude homevideo’s te doorgraven. SUMI is een jonge jazzband die ik leerde kennen via KAAP. Precies op het nummer ‘Kowboy’ was ik bij een filmpje beland van een Amerikaans koppel dat een rondreisje aan het maken was in hun eigen staat Wyoming, bekend voor de rodeo’s trouwens. Een tamelijk slecht gefilmde video, maar daardoor ook net heel ontroerend. Ik dacht meteen: die film hoort bij deze muziek en omgekeerd. Ik heb direct een bericht gestuurd naar Mattias Geernaert van SUMI: ‘Mag ik jullie muziek lenen, please? Je krijgt er een video voor Kowboy voor terug!’ De band vond het goed en nu ben ik de muziekvideo aan het afwerken. Op 7 oktober komt hij uit. SUMI komt trouwens op de openingsavond van AMOK spelen op 2 oktober. Ideaal!’ (ADC)

_________

www.kaap.be en vimeo.com/femkedenhollander 

‘AMOK wil niet afkloppen op één muziekgenre’

Van 2 tot 11 oktober staat Brugge in de schijnwerpers van cultuurhuis KAAP. Tien dagen lang maakt u onder meer kennis met muziek die niet uit de vertrouwde trommel komt. Namen als An Pierlé en Robin Verheyen mogen dan bekend klinken, bij veel namen op de affiche hoort het predikaat ‘ten onrechte weinig bekend’.

EXit: AMOK is aan zijn tweede editie toe. Hoe hebben jullie de eerste  van vorig jaar geëvalueerd?

KAAP: ‘Vorig jaar was AMOK een onverhoopt succes. Een nieuw festival in de markt zetten en dat meteen gespreid over tien dagen met een programma dat niet uit bekende namen bestaat, is niet evident. Toch vond het publiek ons en werd er een goede basis gelegd voor een tweede editie. Vooral het idee dat we de stad intrekken en samenwerken met partners uit zowel de cultuursector en daarbuiten was een bijzonder fijne mix.’

EXit: AMOK wil meer zijn dan een muziekfestival. Wat is ‘meer’?

KAAP: ‘AMOK is eigenlijk het uitstalraam van ons programma als kunstencentrum. We brengen muziek, maar ook podium, literatuur en performance of projecten die helemaal niet in die categorie vallen. Het festival vergroot ons jaarprogramma uit in die tien dagen. We hebben naast concerten zogenaamde walks die je kunt doen (een wandeling met koptelefoon), er zijn ook lezingen en performances van artiesten. Er is film en dans. Er is zoveel meer te doen en te beleven dan enkel naar optredens te komen.’

EXit: De affiche toont bijzondere muzieksoorten. Wat is de rode draad in het verhaal?

KAAP: ‘De muziek is bijzonder, ja, maar ook breed toegankelijk. We willen niet afkloppen op één muziekgenre of soort. Zo heb je op de openingsavond al een zeer breed muziekspectrum met twaalf bands die spelen. Op zaterdag 2 oktober komt het An Pierlé Quartet en hebben we ook saxofonist Robin Verheyen die langs komt. Zangeres Naima Joris brengt een solo op de tweede vrijdag (9 oktober). De rode draad is het rituelen- en tranceverhaal. Dat is de thematiek van het festival. Het is niet allemaal in een hokje te plaatsen.’

EXit: Zijn er namen die een luid belletje doen rinkelen?

KAAP: ‘We hebben, naast Pierlé en Robin Verheyen, ook Altin Gün, Aksak Maboul en Dijf Sanders. Dat zijn headliners waar je als muziekliefhebber, jong en oud, belgerinkel in de oren van krijgt. Ewald Engelen komt spreken op dinsdag 6 oktober en is zeker ook geen onbekende voor wie al eens de krant vastneemt.’

EXit: Welke locaties in Brugge spelen een rol?

KAAP: ‘Brugge, en in het bijzonder het Sint-Jakobskwartier, is ons speelveld. Pakweg 90% van onze activiteiten vindt plaats in deze wijk. We zetten natuurlijk in op religieus patrimonium. Zo’n kwart van de Brugse gebouwen had of heeft een religieuze functie, daar maken we dankbaar gebruik van. Naast de Sint-Jakobskerk wijken we ook uit naar de Sint-Walburgakerk, de Blindekenskapel en de Sint-Godelieveabdij.’

EXit: Tot slot: KAAP is gegroeid uit Vrijstaat O. en De Werf. Hoe verloopt de samenwerking nu?

KAAP: ‘We zijn nu drie jaar verder en met heel wat nieuw bloed in de organisatie. We zijn nu gewoon KAAP. Dat willen we ook heel duidelijk maken in de manier waarop we onze nieuwe brochurehebben vormgegeven. Vroeger was er een duidelijk verschil in, vandaag niet meer.’ (LF)

_______

Hans Memling in dialoog met hedendaagse kunst

‘Op deze manier laten we zien dat zijn werk nog steeds relevant is’

In het Sint-Janshospitaal loopt tot 1 februari 2021 de expo ‘Memling Now, Hans Memling in de actuele kunst’. Het middeleeuwse, monumentale hospitaal biedt onderdak aan niet minder dan zes originele werken van de hand van deze Bourgondische meester. Die komen nu in dialoog te staan met creaties van enkele toonaangevende hedendaagse kunstenaars. Eva Tahon is curator van de expo.

 EXit: Musea Brugge kiest dit keer voor een hedendaagse aanpak?
Eva Tahon:
‘Brugge had in 1994 een grote, zeer succesvolle Memling-tentoonstelling. Je hoeft dat niet om de zoveel jaar te herhalen. We hebben natuurlijk wel zes werken van Hans Memling in ons bezit. Dat zijn er vrij veel en het zijn ook niet de minste. Het is belangrijk dat die schilderijen onder de aandacht blijven. Er zijn trends in de kunstgeschiedenis en in de interesse van het publiek, maar we zien heel duidelijk dat Hans Memling blijft inspireren. Heel wat hedendaagse kunstenaars grijpen terug naar zijn werk en dat vonden wij een heel interessant uitgangspunt.’

EXit: Hans Memling was zelf niet de grote vernieuwer?
Tahon:
‘Hij krijgt heel dikwijls – onterecht – dat verwijt. Memling was actief in het laatste kwart van de vijftiende eeuw en een kind van zijn tijd. Hij arriveerde in Brugge als volleerd meester, als ‘established’ kunstenaar en kwam naar onze stad, omdat hier heel wat opportuniteiten waren. Van Eyck was net overleden en er was heel veel kapitaal in de stad aanwezig. Brugge was het ‘Manhattan’ van de middeleeuwen. Memling wist zich vrij snel in te werken in die rijke, burgerlijke cultuur en schilderde vooral in opdracht van zijn (rijke) klanten, onder wie ook de broeders en zusters van het Sint-Janshospitaal. Die klanten hadden een eerder conservatieve smaak en Memling schilderde wat hem werd gevraagd.  Niettemin zijn Memlings portretten van uitzonderlijk hoog niveau en bijzonder verfijnd in hun uitvoering. Zijn iconografie, coloriet en techniek blijven terecht inspireren.’

 EXit: Gaan oud en nieuw in confrontatie of in dialoog in deze expo?
Tahon:
‘In dialoog, honderd procent. We kiezen er heel bewust voor om de hedendaagse werken te integreren binnen de bestaande museumopstelling. ‘Memling Now’ wordt dus geen aparte, op zich staande expo. We verplichten mensen op die manier om de middeleeuwse, devotionele context te verlaten en om op een andere manier naar Memlings oeuvre te kijken. Deze dialoog laat een nieuw licht schijnen op de originele werken die nog steeds iconen zijn in onze kunstgeschiedenis. De expo is voor het publiek dé kans om de werken van Hans Memling te (her)ontdekken.’

EXit: De schilderijen van Kehinde Wiley zijn alvast zeer actueel.
Tahon:
‘Deze Afro-Amerikaanse kunstenaar schilderde een hele reeks naar bestaande portretten van Memling. Hij creëerde onder meer een versie van ons portret van Maarten Van Nieuwenhove. Op zijn schilderijen zijn niettemin jonge, Afro-Amerikaanse mannen te zien. Een fel contrast met de portretten die we kennen van Memling zelf. Opvallend daarbij is ook dat de mannen het publiek recht in de ogen kijken, terwijl bij de blanke, Vlaamse figuren alle ogen gericht zijn op het devotionele object. Hij startte met dit project in 2013 in opdracht van The Phoenix Art Institute. De reeks kwam daar hard, maar heel positief aan.’

EXit: Zijn ze in dezelfde ruimte te zien?
Tahon:
‘Bewust niet. We willen niet dat mensen gaan afwegen welk werk het beste is. We willen vooral dat mensen ontdekken hoe Wiley de portretten van Memling heeft geïnterpreteerd. Wiley is academisch opgeleid en stelt met deze reeks zijn traditionele opleiding aan de kaak. Hij maakt het ons even oncomfortabel door erop te wijzen dat de kunstgeschiedenis vaak vrij westers en blank wordt voorgeschoteld, door zijn Afro-Amerikaanse modellen de plek van de welgestelde Bourgondiërs te laten innemen. Zijn beeldtaal maakt het publiek bewust van de aanwezigheid van die zwarte – vaak gediscrimineerde – gemeenschap. In die zin is zijn werk inderdaad erg actueel.’

EXit: Ook Aydin Aghdasloo werkt met de portretten van Hans Memling?
Tahon:
‘Klopt, maar wel vanuit een heel andere sociaal-culturele context en op een heel andere manier. Aghdashloo was actief binnen heel veel verschillende disciplines, maar kiest voor zijn reeks ‘Years of fire and snow’ voor de schilderkunst. In die reeks vormen de portretten van de Vlaamse primitieven, onder meer Memling, het uitgangspunt. Hij beeldt ze af, maar krast telkens letterlijk het gezicht van de geportretteerden volledig weg. Hij verwijst daarmee naar de Arabische islamcultuur waarbinnen het verboden is om het gezicht van mensen of goden af te beelden. Hij defigureert het portret, in dit geval de ‘Man met een Romeinse munt’ van Memling.’

EXit: Aghdashloo integreert ook werk van andere Vlaamse schilders?
Tahon:
‘Met het winterlandschap op de achtergrond brengt hij ook Pieter Bruegel binnen in zijn werk. Je zou kunnen zeggen dat de kille achtergrond een verdoken kritiek is op de crisis in de jaren zeventig in Iran. De prowesterse sjah werd er afgezet ten gunste van, uiteindelijk, een dictatoriale islamitische republiek. Dit is slechts één van de mogelijke interpretaties, maar op die manier krijgt het vrij neutrale portret van Memling heel wat verschillende culturele lagen. En, net daar gaat het in deze expo om. ‘Memling Now’ laat heel mooi zien hoe kunstenaars uit verschillende culturen omgaan met ons Vlaamse erfgoed en er hun eigen betekenis aan geven.’

EXit: Er zijn ook nieuwe creaties te zien, onder meer van de Vlaamse kunstenaar David Claerbout?
Tahon:
‘Wat we tot nu toe bijna nooit of zelden deden, is hedendaagse kunstenaars een creatieopdracht geven en op die manier nieuwe actuele kunst toevoegen aan de collectie. Claerbout is al een tijdje bezig, mede in opdracht van Toerisme Vlaanderen, om zijn werk en dat van de Vlaamse meesters bij elkaar te brengen. In het kader daarvan kreeg hij een opdracht voor deze expo. Het resultaat is ‘Wildfire’, een enorme projectie op de zolder van het Sint-Janshospitaal. Ik kan en wil daar eigenlijk niet zo veel meer over vertellen. Zijn installatie wordt echt een ervaring voor de bezoekers, een die ongetwijfeld grote indruk zal maken.’

EXit: Er is ook nieuw werk van Diana Al-Hadid?
Tahon:
‘Deze Syrisch-Amerikaanse kunstenares is al enkele jaren gefascineerd door de ‘Allegorie van de kuisheid’, een klein, maar zeer fijn werkje van Hans Memling. Op het paneel staat een vrouwenfiguur tot haar middel vastgeketend in een rots. Heel wat van Al-Hadids monumentale sculpturen zijn geïnspireerd door dit beeld. We vroegen haar om een nieuw ontwerp te maken voor het Sint-Janshospitaal. Ze koos de plek rond de oude stenen vloer, binnen de perimeter van de oudste fundamenten van het hospitaal om haar ‘Allegory on a thread’ op te bouwen. Het benadrukt op die manier de indrukwekkende proporties van het gebouw. Het originele paneeltje van Hans Memling is normaal te zien in het Musée Jacquemart-André in Parijs, maar werd voor de expo uitzonderlijk overgebracht naar Brugge. Mooier kan het niet.’

EXit: Er is, naast de zes vaste werken van Memling en dit werk nog een origineel schilderij te zien?
Tahon:
‘We kregen heel recent het portret van een onbekend lid van de Rojas familie van Hans Memling in langdurig bruikleen. Het werk was lange tijd in privéhanden, maar komt nu via de Koning Boudewijnstichting en de King Baudouin Foundation United States voor langere tijd onze richting uit. Dit mede dankzij bemiddeling van onze directeur Till-Holger Borchert. Het werk was al in Brugge te zien tijdens de Memling-tentoonstelling. Het wordt nu in de expo gepresenteerd en blijft daarna te bewonderen in de vaste opstelling van het Sint-Janshospitaal. Een mooie, extra troef voor Musea Brugge waar we heel dankbaar voor zijn.’

EXit: Er zijn portretten, panelen, er is videokunst … Is die mix van disciplines een bewuste keuze?

Tahon: ‘Die variatie is voor het publiek heel aangenaam, maar in wezen was het dat niet doelbewust. Het was eerder bij toeval dat Till-Holger Borchert, Michel Dewilde en Els Wuyts, het curatorial team van Triënnale Brugge, hiervoor de basis legden. Het leken hen één voor één, elk op hun eigen manier, interessante invalshoeken om het werk van Hans Memling (opnieuw) te leren kennen. Om het geheel beheersbaar te houden, hebben we trouwens een beperkte selectie gemaakt, er zijn wereldwijd nog veel meer interessante navolgers van Memling.’ (SD)

‘Memling Now, Hans Memling in de actuele kunst’ Wie de expo wil

%d bloggers liken dit: