Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Boekentips, de (voorlopige) laatste lading

  • Jan Darthet, Stilleven (De Raaklijn)

Brugge is, met enige overdrijving, de meest gefotografeerde stad van ’t land. Dat leidt van tijd tot tijd tot de onvermijdelijke fotoboeken ten behoeve van Bruggeling en toerist. De Brugse fotograaf Jan Darthet put uit een ander vaatje. Tijdens de eerst lockdown trok hij zijn beste wandelschoenen aan en struinde kriskras door de stad die hem, zonder de toeristische balast, verraste met schitterende lichtinvallen, schaduwen en rustige schoonheid. Negentig streng gekozen kleurenfoto’s zijn nu gevat in een keurig fotoboek dat deze stad ‘als een stilleven’ ziet.

*De nacht is het donkerst, Tom Zwaenepoel

Verschenen bij uitgeverij Lannoo, ‘De nacht is het donkerst even voor de dag begint’ van de Brugse pauskenner Tom Zwaenepoel.  In 312 korte citaten spreekt paus Bergoglio over crisis, moed, verbondenheid, geloof en kansen.  Dit boek is het elfde exemplaar dat de Brugse leraar Tom Zwaenepoel bij Uitgeverij Lannoo publiceert. In het verleden schreef hij al een aantal boeken over spirituele, religieuze onderwerpen. Zijn specialiteit is het pausdom en het Vaticaan. 

*Bult, Marieke De Maré (uitgeverij Vrijdag)

Peter Verhelst noemde dit debuut ‘bijzonder’ en ‘erg pakkend’. Het verhaal cirkelt om een jonge vrouw, een oude vrouw en een lange slanke man die samen op een heuvel wonen. Ze stappen uit de huidige luide wereld, maar ook op de nieuwe plek zijn er verwikkelingen….

*Maskers & Monsters, Pierre Darge

Lectuur in lockdown, zo vat je het boekje samen dat Bruggeling en ex-Knackjournalist Pierre Darge ons toestuurt. Darge werd verrast door de (eerste) lockdown in Frankrijk en besloot toen maar om elke dag een stukje te plegen. Wat volgt zijn een kleine honderdveertig  teksten, het relaas van honderd dagen huisarrest, geschreven met zicht op de natuur van de Provence (waar de auteur verblijft).

De Elfde Teen, Pascal Cornet

De Elfde Teen van de Brugse auteur Pascal Cornet  is het eerste deel van een cyclus, Het leven als voorlopige oplossing. Een levensverhaal? Cornet omschrijft het als ‘een beschrijving van mijn leven als geloofwaardige fictie met literaire ambitie.’ Hij hoopt dan ook dat niemand zich onheus behandeld voelt’ na lezing. Het boek is een uitgave in eigen beheer.

Sofie Leyts schrijft fantasierijke opvolger voor ‘Vitus’ (uitg. Van Halewyck)

Is er nog een leven voor het betere jeugdboek? Onheilsprofeten voorspellen al lang  dat de ontlezing bij de jeugd zich virusgewijs verspreidt. De Brugse jeugdauteur Sofie Leyts schrijft daar dwars doorheen. Haar nieuwste boek ‘Jozefien Wachters en de strijd om altijd’, is een onvervalste turf van bijna 400 pagina’s. De fantasie her uitgevonden. (LF)

Twee Helften (Tania Verhelst)

Onlangs pakte de voormalige stadsdichteres Tania Verhelst uit met haar debuutbundel ‘Twee Helften’. De titel staat voor verscheurdheid. Papier is haar geliefde medium is en daarom heeft ze dat in papier uitgedrukt. Verhelst wachtte lang om te debuteren, maar het resultaat is een rijke bundel. Boeiende poëzie met een hoek af.

Vergeten verhalen (Katrien Vervaele)

Weinig Vlaamse auteurs zijn zo verbonden met de zee als Katrien Vervaele uit Zuienkerke. Na een carrière als jeugdboekenschrijfster stapte ze in 2009 over naar de wereld van de Vlaamse visserij. Haar debuut heette Vissersvrouwen, een boek dat jonge en minder jonge vrouwen deed vertellen over hun avontuurlijk leven aan de wal. In 2011 pakte ze uit met Naar Island, in 2012 gevolgd oor ‘Garnalen, gérnoars’ in 2012. In 2018 verraste ze met Stories uit de stal, oude veeartsen die vertellen. En nu is er ‘Vergeten  verhalen van de zee’, een eigenzinnige verzameling van vertellingen en verhalen, zwevend tussen fantasie en realiteit. Visverhalen in Brexittijd.

Motmot (Bram Slembrouck)

De roman Motmot – (de Motmot is een kleurrijke vogel uit het Amazonewoud) – van Dudzelenaar Bram Slembrouck hinkt op twee benen. Aan de ene kant is het verhaal gewijd aan de strijd van de Zuid-Amerikaanse natuurvolkeren, aan de andere kant diept hij een misdaadverhaal uit. Het boek is zijn eerste literaire publicatie en uitgegeven in eigen beheer (want de gevestigde uitgeverijen houden steeds vaker de boot af). Het eindresultaat van deze enthousiaste debutant laat zich met plezier lezen.

Boeken in lockdown (deel 2)

Simon Stevin van Brughe ( Guido Vanden Berghe, Dieter Viaene, Ludo Vandamme)

Ook in  Lockdown waren Musea Brugge en het Stadsarchief actief. Een bijzonder interessante tentoonstelling in het Stadsarchief was gewijd aan de figuur van Simon Stevin (1548-1620) die dan wel de wereld veranderde, maar in eigen stad niet altijd correct werd bejegend. De tentoonstelling leverde alvast een boeiende publicatie op.

Het Gouvernementshuis (Björn Crul en Roeland Van Den Driessche)

Het was verwonderlijk dat een van Brugges mooiste historische panden, Het Gouvernementshuis op de Burg, nog steeds moest uitkijken naar een passende publicatie. Dat gemis is nu weggewerkt. Dit fijne boek grasduint doorheen de geschiedenis van wat ooit een bisschoppelijk paleis was, maar sinds de Belgische onafhankelijkheid fungeert als woning voor de gouverneurs. De fotografie van Jan Verlinde verdient een ster.

Goede Buren (Heidi Deneweth)

De Brugse Middeleeuwen zijn al uitstekend gedocumenteerd, maar hoe veranderde Brugge na haar middeleeuwse hoogtijdagen en welke impact had dat op de stedelijke ruimte? Wat er nu precies is veranderd is wordt in dit boek uitgelegd aan de hand van drie typewijken (de Ridderstraat, de Eekhoutstraat en de Sint-Clarastraat). Stevige kost.

Brupop Backstage (Antoine De Clerck)

Verschenen (en gratis bedeeld) aan de vooravond van Lockdown, deze encyclopedie van de Brugse popscene. De aanleiding voor deze opvolger van ‘Brupop! Een halve eeuw pop en rock in Brugge’ van dezelfde auteur was het 25 jarige bestaan van cultuurblad EXit.

U zoekt het betere Bruggeboek?

Lockdown heeft iets met boeken over Brugge en aanverwante onderwerpen. Zoveel blijkt wanneer we de stapel bekijken die het voorbije jaar op onze tafel belandde en waarover we meestal uitgebreid in EXit hebben bericht. De variatie was groot, van ‘Wapenschilden in Brugse straten’ tot het poëziedebuut van dichteres Tania Verhelst. Omdat ons geheugen het soms snel laat afweten, en social media dat nog versterken brengen we deze recente boekenoogst nogmaals onder uw aandacht. Vandaag aflevering 1.

*Beeld van de Stad (Brugge Plus). Mooie publicatie in het kader van Brugge 20 jaar erfgoedstad. Ze toont 70 kunst- en architectuurprojecten die een nieuwe kant van Brugge belichten, van Politiehuis tot de voetgangersbruggen Smedenpoort.

*Twee: Een droom van een stad van ex-journalist Eric Van Hove. Boek met een andere, lees nieuwe, kijk op de rand van Brugge, middels een tocht over veertien staties. Niet te missen voor zij die houden van een goed gedocumenteerd verhaal.

*Wapenschilden in Brugse straten, Benoit Kervyn de Volkaersbeke. Prachtig uitgegeven naslagwerk van de West-Vlaamse Gidsenkring. In Brugge is het aanbod blazoenen op pleinen en straten heel uitgebreid. Het gaat dan over wapenschilden vorsten, landen, Stad Brugge en religieuze instellingen. Die geschiedenis en bijbehorend verhaal is nog niet eerder bestudeerd en nu wel.

*Alfred Ronse, A travers Bruges, geschriften over erfgoed en architectuur in Brugge van Brigitte Beernaert en Marc Ryckaert. Ronse speelde in de 19de eeuw hier een belangrijke rol op het vlak van ‘stedeschoon’. Publiceerde daarover heel wat artikels in katholieke kranten. Ze vormen de basis van dit boek. Voor de fans (en de kenners).

‘Pillart’: Jonge artiesten exposeren op aanplakzuilen in Brugse binnenstad

Aandachtige toeschouwers zullen tijdens een stadswandeling in Brugge opmerken dat veel aanplakzuilen omgetoverd werden tot ‘kunstzuilen’. Voor het project ‘Pillart’ vroeg Het Entrepot namelijk aan 15 jonge, Brugse kunstenaars om een werk in te sturen om te exposeren op de monumentale zuilen. 4 weken lang zullen Bruggelingen fotografie, illustratie, grafisch ontwerp en schilderkunst kunnen bewonderen op verschillende plekken in de binnenstad.

‘We kregen het idee toen we merkten dat de plakzuil aan onze kantoren maagdelijk wit geschilderd werd. Aangezien die normaal vol hangen met affiches voor events en fuiven, kan je de plakpalen ook zien als een barometer van het Brugse culturele leven’, zegt productiemedewerker Sander De Maré. 

 ‘Toch is het niet zo dat kunstenaars stilzitten. Het is vooral minder zichtbaar. Elke dag zijn er bijvoorbeeld jonge artiesten aan het werk in hun atelier. Met Pillart brengen we daarom hun werk naar de publieke ruimte’, aldus Sander.

Publiek bereiken buiten een museumcontext

Een van de artiesten die met Pillart tentoonstelt is Eva Teetaert. Haar werk ‘Girls’ is een feministische aanklacht tegen seksisme in de tekst van het gelijknamige nummer van Beastie Boys. 

 Eva: ‘Mijn werk is niet alleen activistisch qua inhoud, maar ook qua verspreiding. Ik plak mijn werk vaak als pamfletten in het straatbeeld. Op vernissages zie je namelijk altijd hetzelfde publiek. Het is leuk dat het nu via dit project ook op een meer officiële manier kan. Ik bereik nog meer mensen in de straat, en voel het ook aan als een erkenning van een cultuurhuis voor m’n boodschap.’

Kunstenares Hennie Mahieu kijkt ernaar uit om nog eens haar werk op een fysieke manier tentoongesteld te zien: ‘Wij kunstenaars kunnen ons werk alleen maar digitaal tonen aan de buitenwereld, via social media en websites. Maar dat is niet hetzelfde. Een werk in het echt heeft veel meer impact. Ik had al overwogen om werk te gaan plakken in de stad. Dankzij die zuilen zal dat toch iets monumentaals zijn.’

 Student grafisch ontwerp Julie Hurtecant bevestigt dat er nood is aan fysieke toonmomenten: ‘Als student leef je naar expomomenten toe. Werk tonen is belangrijk in de ontwikkeling van jonge artiesten. Ik studeer in Leipzig en zal in de kerstperiode terugkeren naar Brugge. Ik kijk al heel hard uit naar mijn terugkomst en om al die werken op de zuilen te zien.’

Pillart

  • Van 30.12 tot 25.01
  • Locaties te vinden op www.hetentrepot.be/pillart 
  • Met werk van: Hennie Mahieu, Eva Teetaert, Julie Hurtecant, Camille Meuleman, Clara Neuenschwander, Judith Desmyttere, Louise Verstraete, Margot Lecoutere, Maria Luiza Grymonprez, Noor De Dapper, Saartje Degreyse, Stella De Blieck, Vibe Stalpaert, Vjollca Berisha, Lisa Ijeoma

Contact: michiel@hetentrepot.be 0489 08 05 57

Goede buren

De Brugse Middeleeuwen zijn al uitstekend gedocumenteerd, maar hoe veranderde Brugge na haar middeleeuwse hoogtijdagen en welke impact had dit op de stedelijke ruimte en het buurtleven? Brugge was niet langer het wereldcentrum van weleer, maar het bleef wel één van de grootste steden van de Zuidelijke Nederlanden. De economie bleef het relatief goed doen. Terwijl handelaars en ondernemers hiervan volop de vruchten konden plukken, verging het de gewone Bruggelingen minder goed. Velen verarmden zienderogen en moesten noodgedwongen hun huizen verkopen. Dat zorgde niet alleen voor grondige verschuivingen op de vastgoedmarkt, maar het drukte ook zijn stempel op de bebouwde ruimte en het buurtleven.

Wat er precies veranderde wordt in dit boek uitgelegd aan de hand van drie typewijken: een rijke buurt nabij de Riddersstraat, een middenklassebuurt aan de Eekhoutstraat en een volksere wijk bij de Sint-Clarastraat. Erfdienstbaarheden over gemeenschappelijke zijgevels, dakgoten, beerputten, waterputten, afvoerbuizen, recht van overpad of inkijk in elkaars huizen en tuinen leren ons verrassend veel over het dagelijks leven in vroegmodern Brugge. Behalve sappige anekdotes, levert dit een mooi beeld over verbouwingen, samenwerking en conflicten in diverse buurten. Hieruit blijkt dat Brugge tussen 1500 en 1800 veel grondiger veranderd is dan het vrijwel intact gebleven stratenplan ons wil doen geloven.

Het boek is rijk geïllustreerd met foto’s en kaarten van nutsvoorzieningen in elk van de drie wijken.Prijs: €34,- (ledenprijs €27,-) + verzendingskosten (België: €5,50; voor andere bestemmingen: wordt na bestelling medegedeeld via mail)

Bezoekercijfers Musea Brugge 2020.

Musea Brugge is de overkoepelende organisatie van alle stedelijke museumlocaties. In 2020 betrof dat 13 historische sites, met een heel gevarieerd permanent én tijdelijk aanbod. Het voorbije jaar bezochten 250.212 belangstellenden een van die locaties.
De tentoonstellingen ‘Van Eyck in Bruges’ in het Groeningemuseum’ en ‘Memling Now’ in het Sint-Janshospitaal waren twee blikvangers, met net geen 40.000 bezoekers (waarvan bijna 32.000 voor Van Eyck, maar de tweede expo is nog niet afgelopen). Een vergelijking met het jaar ervoor is niet relevant omdat alle locaties tijdens de twee lockdowns veertien weken lang gesloten waren. Dit gold bijvoorbeeld ook in het Paasverlof, terwijl april en mei traditioneel heel drukke de maanden zijn. Sinds de tweede lockdown konden slechts 5 musea weer open konden gesteld worden.  Ook nu nog wordt het aantal bezoekers per uur sterk gelimiteerd en moet er om die reden vooraf gereserveerd worden. 

De meest bezochte locaties
De top vijf van de meest bezochte musea was als volgt
1/ Belfort: 50.259
2/ Groeningemuseum: 49.326
3/ OLV-Kerk Museum: 39.927
4/ Gruuthusemuseum: 29.265
5/ St-Janshospitaal: 29.106

Nationaliteiten
De herkomst van de bezoekers was het voorbije jaar opvallend gewijzigd, d.w.z. waar andere jaren ongeveer 83 % buitenlandse bezoekers geregistreerd worden, waren dit er 60% in 2020 en dus 40% Belgen. Er waren ook duidelijk veel meer Walen dan gewoonlijk binnen de Belgische groep. staan voor het tweede jaar op rij op nr twee (ipv de Britten) met 15%. De Nederlanders, Duitsers en Britten stonden quasi status quo op de derde plaats, met 7% elk. 

Te Wapen!

Aan nieuwe boeken over historisch en actueel Brugge is er geen gebrek, en, zeer opvallend, de kwaliteit is top. Bruggeling Benoit Kervyn de Vokaersbeke doet er nu nog een klepper bovenop met zijn ‘Wapenschilden in Brugse straten’. U staat er wellicht niet bij stil, maar Brugge is bijzonder rijk bedeeld aan wapenschilden en heraldische symbolen aan Brugse gevels. De West-Vlaamse Gidsenkring verrast nu met een rijk overzicht van de heraldiek in het Brugse stadsbeeld.

Neem nu de Brugse Burg. De bezoeker ziet tussen al het gevelschoon heel wat wapenschilden en heraldische symbolen, vaak in felle kleuren. Deze tientallen wapenschilden verwijzen daarbij naar het openbare gezag dat hier, toen en nu, beoefend wordt.

De heraldiek is ontstaan in de 12de eeuw, gevolgd door de clerus die vanaf de 13de eeuw een eigen parcours volgde. Ook buiten Europa vinden we heraldiek, tot in de vroegere communistische landen toe.

In Brugge is het aanbod blazoenen op pleinen en straten heel uitgebreid. Het gaat dan over wapenschilden van vorsten, landen, Stad Brugge en religieuze instanties. Die geschiedenis en bijbehorend verhaal is nog niet eerder bestudeerd en dit boek wil daar een antwoord op geven.

Zijn blazoenen voor de eeuwigheid?

Benoit Kervyn: ‘Nee. Wapenschilden kunnen gerust in een noeuw jasje worden gestoken. Vormgevers maken daar soms geslaagde voorbeelden van. Maar niet alle keuzes blijken even goed uit te vallen. De gekroonde letter van de Stad Brugge is nog niet zo lang geleden overboord gegooid en vervangen door de gesplitste  naam van de stad. Daardoor is deze stad een sterk en duidelijk heraldisch embleem armer.’

Kervyn noemt het ‘een verlies en een verloochening van onze geschiedenis en ons erfgoed. Die ‘overheidswapens’ leren ons iets over het ontstaan van een stad.’

Wanneer en hoe zijn wapenschilden ontstaan geworden?

Kervyn: ‘Ze zijn in de 12de eeuw ontstaan uit noodzaak naar een duidelijke herkenning van vriend en vijand op het slagveld, en dat door middel van kleuren. Vandaar de term ‘kleur bekennen’.

‘De symbolen op de wapenschilden werden erfelijk doorgegeven van vader op zoon en benadrukken de familiebanden. Het werd dan ook vlug van belang om die ‘wapens’ ergens vast te leggen in teksten en tekeningen. Dit was het werk van de herauten. Zij hielden toezicht  op wat op heraldisch gebied kon en niet kon. Zij waren de experten.’

Het boek Wapenschilden in Brugse straten van Benoit Kervyn de Volkaersbeke is hiermee boeiende materie geworden voor zowel leek als gepassioneerde Brugge-kenner. De eerste 25 pagina’s bespreken elk aspect van de heraldiek, de overige 225 zoeken naar ‘wapens’ in Brugse straten. Dit naslagwerk bevat bovendien een keur aan boeiende illustraties. (LUC FOSSAERT)

%d bloggers liken dit: