Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Maandelijks archief: april 2022

Het was de liefde… voor het boek

Hij was zestien, maar in zijn boekentas zaten er antiquarische boeken. Zijn voorkeur ging naar ‘hoe ouder hoe beter’. Gestart in een pand hoek Prinsenhof werd hij in geen tijd de belangrijkste boeken- en kunstverzamelaar van deze stad. Jaarlijks organiseren ze drie veilingen met een keur aan boeken en beeldende kunst. Van De Wiele is 70 en laat de zaak stilaan in handen van dochter Nathalie. ‘Een boek is waardevol als er vraag naar is.’

EXit: Wat was er eerst: de boekenwurm of de boekenverzamelaar?

Marc Van de Wiele: ‘In mijn geval beide, denk ik, maar de verzamelwoede speelde mij al parten vanaf mijn zestiende. Tijdens mijn schooljaren zat ik al met antiquarische boeken in mijn boekentas. Mijn voorkeur ging toen al naar ‘hoe ouder hoe beter’. Het was een natte droom om ooit eens een incunabel (boeken gedrukt voor 1501) te vinden.’

‘We zijn gestart in een gedeeld pand in het Prinsenhof (het andere deel was een postzegelzaak) en zijn daar gebleven tot in 1980. Daarna verhuisden we naar de Sint-Salvatorkoorstraat en uiteindelijk in 1992 naar het Sint-Salvatorkerkhof. In 1985 hadden we ook al een pand gekocht in de Jakobinessenstraat. In 2003 zijn we dan gestart met veilingen in Groeninge. Die zaten toen al goed in de lift en werden alsmaar belangrijker. Daar hebben wij op ingespeeld. Op de achtergrond speelde het mislopen van twee belangrijke bibliotheken. We voelden toen aan dat we moesten differentiëren.’

EXit: Wie leerde u de stiel?

Van de Wiele: ‘Niet van thuis uit in elk geval. Ik heb veel geleerd bij Nederlandse collega’s. Veel Belgische antiquaren kwamen uit Brussel en waren volledig Franstalig. Nederlandstalig was uitzondering.’

EXit: Wat was uw eerste grote ‘slag’?

Van de Wiele: ‘Dat was de private en grote bibliotheek van het Maerlantmuseum in Damme, die ik na een goede tip vrij snel heb kunnen verwerven. De eigenaar, een flinke tachtiger, had die boekenoogst in koffers op zolder bewaard en had er niks mee aangevangen. Dat was min of meer het begin.’

‘In de beginjaren ging ik vaak naar Parijs. De Fransen hadden toen nog steeds een soort dégoût aan de Duitsers, ze wilden er amper zaken mee doen. Je vond er nochtans mooie geïllustreerde boeken, vaak in gotische stijl, maar die vielen bij hen niet in de smaak. Ik kon die dus vrij goedkoop kopen en terug verkopen. De Fransen hadden die boeken ook, maar ze wilden geen ingekleurde versies. Ingekleurd vonden zij een beetje verknoeid.’

EXit: Vandaag is Van de Wiele een familiezaak?

Van de Wiele: ‘Ik ben al vijftig jaar bezig met antiquarische boeken, maar vandaag is de zaak deels in handen van (dochter) Nathalie. Zij verzorgt de redactie van de veilingcatalogussen. Ze studeerde talen en specialiseerde zich in handschriften en boeken. Haar man, Frederick Moyaert, zit mee in de zaak en legt zich toe op de uitgave van boeken.’ (LF. Zijn jongste uitgave is ‘Boeken uit Brugge’, studies over Brugse boekengeschiedenis.)

EXit: Van de Wiele staat ook voor een aantal succesvolle uitgaven van boeken.

Van de Wiele: ‘Vandaag is de uitgave van boeken beperkt tot vier en dat is nog net leefbaar. De grote successen dateren al van een tijdje terug. Dé topper was indertijd ‘Humor in de kerk’ van pastoor Geldhof uit Meetkerke. Uitgeverij Lannoo stuurde hem wandelen (later tot hun grote spijt), maar bij ons haalde dit moppenboekje een oplage van 40.000 exemplaren. Een beetje vergelijkbaar was ‘De ogen van de panda’ van wijlen professor Etienne Vermeersch, toen vaak verplichte lectuur aan de universiteit en garant voor een mooie oplage.’

‘Echt succesvol waren natuurlijk de boeken zoals ‘Het Brugge van toen’ (1980), ‘Een eeuw Brugge en andere foto’s van toen-boekjes van Jaak Rau. Veel Bruggelingen herkenden zich nog in die oude foto’s die Rau met zijn feilloos oog wist op te snorren. Later heeft hij zijn collectie met ruim 50.000 foto’s aan het Stadsarchief en de Beeldbank geschonken. Jaak heeft voorkomen dat veel oude foto’s van instellingen zijn verloren gegaan.’

EXit: Vaste stek bij jullie zijn de veilingen.

Van de Wiele: ‘Dat zijn er drie per jaar. Vandaag doen we, naast de boeken, nu ook volop schilderijen uit particuliere verzamelingen. Veel kunstenaars waren of zijn ook boekenillustratoren, zoals Paul Snoek of Hugo Claus. Er zijn ook de lokale kunstenaars die zeer in trek zijn zoals Jules Fonteyne of Edgard Tytgat en Frans Masereel. Hedendaagse kunst doen wij minder.’

EXit: Hoe zeker zijn jullie over de echtheid van het aangebodene?

Van de Wiele: ‘Voor wat de echtheid van de boeken betreft rekenen wij op onze eigen expertise. Voor schilderijen ligt dat iets moeilijker. Die zijn soms moeilijk traceerbaar. In dat geval gaan wij vlug experts raadplegen. We spelen altijd op safe. Bovendien werken wij in de cataloog met haakjes bij de beschrijving van de werken. Dat betekent dat we ze okay vinden, maar dat we geen garantie kunnen geven. Die werken zijn meestal niet gesigneerd.’

‘Waardevol? Een boek is waardevol als er vraag naar is, er moet een verzamelaar interesse tonen. De waarde kan meebepaald worden door de aanwezigheid van illustraties, door de lederen band, door de herkomst. Het is soms een complex verhaal. Veel facetten zijn van belang.’  (LF)

_____

Veilingen Van de Wiele zijn terug te vinden op http://www.marcvandewiele.com

Foto EDM

MA Festival begroet nieuwe artistiek directeur

Ooit was er gedurende vele jaren het zomerfestival Musica Antiqua Brugge tot het in 2008 werd gerestyled tot MA Festival, onder impuls van twee jongeren Tomas Bisschop en Hendrik Storme. Na enkele jaren bleef alleen Tomas Bisschop aan het roer, maar ook aan dat verhaal komt nu een einde. Bisschop geeft de fakkel door aan Jan Van den Borre, een man met een stevige reputatie in de wereld van de Oude Muziek.

Jan Van den Borre is van huis uit gepokt en gemazeld als muzikant en sinds zijn twaalfde een trouwe fan van het MA Festival. Dat motiveerde hem om Oude Muziek te gaan studeren, eerst in Gent, later in Brussel. Oude Muziek was toen bijzonder ‘in’, onder impuls van figuren als Sigiswald Kuijken of Jos van Immerseel. Van den Borre koos meteen voor de traverso (LF. een houten dwarsfluit zoals ze er uitzag in de 18de eeuw) en behaalde zijn diploma bij Barthold Kuijken.

Jan Van den Borre: ‘Afgestudeerd ben ik vlug beginnen te spelen in heel diverse ensembles. Vandaag is dat geen evidentie, maar toen ook al niet. Je moet een aantal skillsontwikkelen om in die wereld terecht te komen. Maar een keer de bal aan het rollen gaat, loopt het vlotjes. Ik startte meteen als voltijdse kracht, gecombineerd met enkele uren lesgeven. Globaal terugkijkend heb ik gespeeld bij Huelgas Ensemble, 15 jaar bij Il Fondamento, bij Anima Eterna Brugge, Collegium Vocale Gent, Vox Luminis en Il Gardellino waar ik nu artistiek leider ben.’

EXit: Andere keuzes?

Van den Borre: ‘De laatste tien jaar ben ik zelf meer en meer gaan organiseren. Vind dat plezant. Aanvankelijk een aantal cd-opnames, nadien gevraagd door Il Gardellino waar ik nu artistiek leider ben. Ik werk er goed samen met (de orkestleden) Jan De Winne en Marcel Ponseele. We hebben het ensemble hervormd tot een echt barokorkest. ‘

EXit: Wat brengt Ma Festival 2022?

Van den Borre:‘Het programma zelf is dit jaar nog door Tomas Bisschop samengesteld. De laureaat van vorig jaar, Van den Borre Ensemble Correspondances, komt spelen met een mooie scenische productie. Elina Albach, een jonge veelbelovende klaveciniste, eveneens. Voorts zijn er toppers als B’Rock en Il Gardellino. We leggen nu de hand aan het gehele programma. Mijn eerste programmatie zal voor 2023 zijn.’

‘Ik hoop dat het publiek en masse terugkomt. Het blijven toch onzekere tijden. Je merkt het aan de teruglopende ticketverkoop. Er wordt ook steeds meer last minute gekocht. Maar, we merken een grote honger naar muziek en dat is positief.’

EXit: U hebt grote plannen met jonge musici?

Van den Borre: ‘U bedoelt, de MA-Academy, een project dat we met meerdere partners, Il Gardellino, B’Rock en Concertgebouw Brugge gaan realiseren. U moet weten, de jongste generatie muzikanten is extreem sterk. Alleen moeten ze een podium krijgen. Het concert van deAcademy zal een van de hoogtepunten van het festival zijn, denk en hoop ik. De jonge muzikanten worden bovendien begeleid door ervaren coaches als Jan De Winne, Marcel Ponseele en Evgeny Sviridov. MA Festival heeft altijd al oog gehad voor jong talent en hier zal de hele wereld kunnen toekijken.’

______

MA Festival 2022 zal starten op vrijdag 5 augustus en duurt tot zondag 14 augustus, met op zondag 7 augustus de muzikale fietsroute VéloBaroque. (LF)