Exit Magazine

Joren Vermeersch fileert Vlaanderens Waanzinnigste Eeuw

De Middeleeuwen blijven immer populair, getuige de vloot bestsellers wereldwijd over de 14^de eeuw. Te beginnen met ‘De Naam van de Roos’ van (wijlen) Umberto Eco of ‘De Waanzinnige 14^de Eeuw’ van (wijlen) Barbara Tuchman. De Brugse historicus Joren Vermeersch sluit zich nu graag aan in deze prestigieuze reeks met zijn monumentale, zeshonderd bladzijden tellende ‘Vlaanderens Waanzinnigste Eeuw’. Hij beschrijft daarin uiterst gedetailleerd wat zich afspeelde in de periode tussen de Franse invasie van 1297 tot de vestiging van de Bourgondische overheersing met de vrede van Doornik in 1285. Hij doet dat bovendien in een zeer toegankelijke stijl, bemand en verteld door een resem volkse figuren die doorgaans de geschiedenisboeken niet halen. En net als bij zijn voorgangers krijgt hij daarvoor 600 bladzijden toebedeeld. ‘Te weinig’, zegt Vermeersch. ‘Ik had nog talloze verhalen te vertellen.’

Joren Vermeersch is ook de man en de pen achter het boek ‘1349, Hoe de Zwarte Dood Vlaanderen en Europa veranderde’, een diepgravend historisch werk dat toch vlotjes over de toonbank ging.

EXit: Er is Joren Vermeersch de auteur-historicus en Joren Vermeersch de politicus?

Joren Vermeersch: ‘Nee,dat is foute perceptie. Er is enkel Joren Vermeersch de auteur en de columnist. Het klopt dat ik vandaag werkzaam ben als adviseur voor de partij N-VA en dat ik eenmaal heb deelgenomen aan de nationale verkiezingen, maar dat houdt geen enkel verband met dit boek. Ik zal ook niet deelnemen aan de komende verkiezingen. Wie het werk leest, zal daar geen politieke ideologie in kunnen ontwaren. Wat wel duidelijk wordt, is dat ik uit de Gentse school van de mediëvistiek kom. Daar kreeg ik immers mijn academische opleiding, onder de vleugels van professor Jan Dumolyn. Die school legt een grote klemtoon op sociale geschiedenis en op de klassenstrijd van toen, die dan ook nadrukkelijk aan bod komen in het boek.’

EXit: U bent vandaag een van de vinnigste columnisten van De Standaard.

Joren: ‘Dat doe ik inderdaad al drie jaar. Ik leef me in die columns geweldig uit. Het is een hele uitdaging om tweewekelijks telkens een ander onderwerp in een snedige column te gieten, die feitelijk goed onderbouwd is en prettig om lezen. Dat doe ik steevast met een historische insteek en vanuit mijn liberaal-conservatieve politieke overtuiging. Daarbij schuw ik het debat en de controverse niet. Vaker wel dan niet volgen op mijn columns felle replieken in De Standaard. Dat hoort erbij en dat is verrijkend. Uit kritieken van andersdenkenden leer je veel meer dan uit je eigen overtuiging.’

EXit: Uw boek dan. We kunnen er niet onderuit: de parallel met het boek van Barbara Tuchman. Waanzinnig versus waanzinnigste.

Joren: ‘De titel is dan ook een bewuste knipoog naar dat monumentale werk. Toch is mijn boek heel anders van opzet. De gelijkenis is de periode, hoewel Tuchman meer de tweede helft van de veertiende eeuw viseert terwijl ik de hele eeuw overschouw. Een andere gelijkenis is de breedheid van de verzamelde topics. Die gaat over mentaliteit, economie, politiek, het dagelijkse leven en zelfs spiritualiteit. Zij schrijft ook meer vanuit het standpunt van de adel, ik neem het gewone volk als bron.’

EXit: Hoe en waarom bent u aan dit titanenwerk begonnen?

Joren: ‘Tijdens de research voor mijn boek over De Pest stootte ik op heel wat boeiende verhalen die toch onbekend bleken te zijn. En ik vroeg mij af hoe het kon dat bijna niemand die kende. Zo kreeg ik de drang om die verhalen te vertellen. Voorbeelden? De ‘Grote Honger’ van 1316, de anti-adellijke opstand van Zannekin en zijn ‘kerels’ en de burgeroorlog aan het einde van de eeuw tussen Brugge, Gent en de graaf. Al die verhalen overtreffen de verbeelding en komen nu eindelijk eens uitgebreid aan bod, in een toegankelijke literaire stijl. Het verwondert mij nog steeds dat dat niet eerder is gebeurd.’

EXit: De oorlog met Frankrijk, die liep van 1297 tot 1305, krijgt in uw boek liefst 142 pagina’s toebedeeld. Daarin brengt u ook de Guldensporenslag opnieuw tot leven.

Joren: ‘Inderdaad. Daarin kreeg ik de gelegenheid om het verhaal van Hendrick Conscience (1812-1883) op te frissen aan de hand van de recentste stand van de historiografie. Net als hem doe ik dat in romanvorm, aan de hand van echte bestaande gebeurtenissen en personages. Verschillende mythes die fout bleken in zijn boek ‘De Leeuw van Vlaanderen’ worden daarin ontkracht. Daar heb ik geen schuldgevoel over. Het was nodig om zijn verhaal eens te depolitiseren. Zo maakte hij vanuit zijn Belgicistische politieke overtuiging een proto-Belgische strijd van de Guldensporenslag. Hoe? Door daarin de fictie op te nemen dat 500 ridders uit Namen met de Vlamingen hadden meegevochten. Daar blijkt niets van aan. Anderzijds wil ik Conscience ook een pluim toewerpen. Hij heeft een prachtig verhaal geschapen vanuit het historiografische niets. Er bestond toen nog amper academische literatuur. Hij kon enkel steunen op de kronieken van toen. Als je dat in rekening brengt, blijft de ‘Leeuw van Vlaanderen’ een fenomenale prestatie.’

EXit: Wat mij verrast, Vlaanderen kende in die eeuw een heuse vendetta-cultuur.

Joren: ‘Inderdaad en die kent een grote gelijkenis met de vendetta-cultuur uit Noord-Italië. Er spelen dezelfde mechanismen. De leidende patriciërsfamilies waren sterker dan de (ontbrekende) staatsmacht. Zij stonden boven de wet en regelden daarom zelf hun geschillen: met vendetta’s. Vooral in Gent was de situatie heel erg. Er waren jaren met meer dan 100 moorden intra muros.’

EXit: Slotvraag: hoe lang hebt u gewerkt aan dit boek?

Joren: ‘Ik heb er drie jaar aan gewerkt, boven op mijn gewone job en de columns in De Standaard. Dat vergde veel avondwerk en in de vakanties het compleet negeren van actualiteit en sociale media. Wat ik overigens iedereen kan aanraden, ook zonder boekproject. Gelukkig had ik een goede vriend, die mijn stukken van commentaar voorzag, en de ondersteuning van mijn echtgenote, die mijn muze is.’ (LUC FOSSAERT)

____

‘Vlaanderens Waanzinnigste Eeuw (1297-1385)’, Joren Vermeersch, 39,99 euro

Foto Paul Willaert

Brugge mag zich op vrijdag 19 januari schrap zetten voor een dolle avond vertier in de Stadsschouwburg met Vitalski’s Dinsdagclub. Dat is een revue waar artiesten passeren van allerlei slag: van opera tot punk, dans, goocheltrucs, poëzie, performance, comedy, burlesque … het komt allemaal aan bod. ‘We hebben nood aan een uitlaatklep. Het publiek is ook part of the show. Je kunt meedansen, deelnemen aan een tombola en prijzen winnen, knuffelwerpen, genieten van een massage, een waarzegster raadplegen of een portret van jezelf laten tekenen’, zegt Bruggeling en dichter Frederik Lucien De Laere die ook op het podium staat.

EXit: Vanwaar het idee om Vitalski’s Legendarische Dinsdagclub naar Brugge te brengen?

Frederik Lucien De Laere: ‘Ik ken Vitalski al sinds de jaren ’90, van Circus Bulderdrang en van een gemeenschappelijke vriend, wijlen de schrijver J.M.H. Berckmans. Maar het is pas in het afgelopen jaar dat wij regelmatig contact hebben. Ik ben dikwijls te gast in Vitalski’s Dinsdagclub in Antwerpen. Ik houd van het zelfrelativerende, anarchistische, hilarische karakter van de Dinsdagclub. Don Vitalski is een geniale performer en improvisator. Hij rijgt de optredens aan elkaar met grandeur, humor en verbazingwekkende souplesse, maar hij stelt vooral de optredende artiesten centraal.’

‘Ik wist dat Vitalski ook verschillende soloshows speelde. Dus in het voorjaar 2023 had ik hem uitgenodigd om in Brugge een one man show in B.E.E.N. (Speelmanskapel) te komen brengen. Dat optreden was zo plezierig dat we samen op het idee zijn gekomen om de Dinsdagclub in Brugge te lanceren. In de prachtige, sfeervolle setting van de Brugse Stadsschouwburg, een van de mooiste theaterzalen ter wereld.’

EXit: Wat zorgt ervoor dat de Dinsdagclub herinneringen oproept aan de cabaretclubs in het Berlijn van de jaren 1920 en het nachtclubgevoel van het New York uit de jaren 1960?

De Laere: ‘Na corona had iedereen het over de terugkeer van de ‘roaring twenties’. Maar daar kwam weinig van. En toen was er de Dinsdagclub, aanvankelijk een soort underground-project, in een klein theater, maar intussen helemaal uit zijn voegen gebarsten. De Dinsdagclub is tegelijk een feest en een remedie. We leven in turbulente tijden, net als in de jaren 1920 en in de jaren 1960. We hebben de lockdowns meegemaakt. Er is nood aan een uitlaatklep, een manier om te feesten. De Dinsdagclub is een totaalkunstwerk en een grandioze party in één. Dus die vervult deze behoefte met gemak.’

EXit: Wie mogen we verwachten op het podium in de Stadsschouwburg?

De Laere: ‘Op de affiche staan enkele grote namen zoals Els Deceukelier, Herr Seele, Delphine Lecompte, Jan De Smet. Enkele leden van Red Zebra treden er ook op, onder de noemer ‘Sambal en Fritsaus’. Verder zien we Jürgen De Blonde en Ingwio D’Hespeel van de portables verschijnen, maar nu als het duo ‘Guest Appearance’. Ook is er echte Belgische new wave present met ‘We Are Ooh People’. Brugs fotomodel en performer Maria Kleopatra zal een act brengen als drag queen. Nina Everaert, stadsdichteres van Damme, declameert haar hypnotische teksten. Dan ook, sinds lang, een reünie van het legendarische Brugse dichterscollectief Het Venijnig Gebroed. En Lilith Delicious, ‘The Queen of Burlesque’. Noem maar op, de menukaart is zeer uitgebreid en erg gevarieerd.’ (ADC)

_____

Vitalski’s Dinsdagclub op vrijdag 19 januari in de Stadsschouwburg, inkom 20 euro, reserveren via vitalski3@gmail.com

Foto Dirk Cornelis

Een nieuwjaarsbrief van Tijs Synaeve

‘In Brugge schuilt een licht dat nooit dooft’

Beste Bruggeling, beste bezoeker

U kent mij wellicht niet goed. Zelf leer ik u, dankzij mijn job als huisbewaarder van onze Koninklijke Stadsschouwburg, iedere dag wat beter kennen. Ik vind het fantastisch! En dat dankzij cultuur.

Op persoonlijk vlak was het afgelopen jaar er één van kentering. Een beter woord is het Engelse ‘epiphany’. Een plots en overweldigend moment van openbaring. Door omstandigheden leefde ik de voorbije jaren eerder geïsoleerd, ik was cynisch en bitter geworden. Het gevaar om een knorrende knar te worden, lonkte.  

Het begon met een lezing over een fietsreis door Wyoming. Al gauw ging ik naar voorstellingen, concerten, films, lezingen, debatten, dansvoorstellingen en tentoonstellingen. Tientallen. De beste keuze die ik ooit heb gemaakt. Eindelijk ben ik me helemaal thuis gaan voelen in onze stad, geworteld en geaard. In cultuur, hoog en laag, vond ik verbinding. Van Chokri Ben Chikha tot het heilig oliesel in een parochiezaal in Assebroek. Ik ontmoette vrienden van vroeger en nieuwe mensen. Verschilden we van mening over wat we net gezien hadden, graag! Of waren we het er helemaal over eens dat het schitterend, matig of rommel was? Ook goed! Maar we waren aan het praten en dat is wat telt.

Het jaar kende heel wat culturele hoogtepunten: ‘Testament van een Journalist’, een stuk over leven en werk van Hugo Camps (wat een schande dat daar niet meer volk op afkwam). Het Cactusfestival. Alle films in Lumière. In het bijzonder het onderschatte ‘The Unlikely Pilgrimage of Harold Fry’ (gebruik die mantra ‘I will not die, die I will not’, het werkt!). Barbie (!). Het sublieme Docfest: eindelijk weer een filmfestival met inhoud, durf en pit! De teksten van de in Brugge wonende Palestijnse auteur en dichter Mohammad Al Najjar raakten mij midscheeps. Geef deze man per direct een groter podium! De rehabilitatie van Patricia Lasoen. Het feit dat Brugge twee stadsschrijvers heeft. De experimentele, interactieve dansvoorstelling ‘Bird’ in het Visartpark, heerlijk bevrijdend! En, op de valreep, tijdens hun laatste concert: the portables, onvergetelijk!

Dieptepunten: extremistische manifestaties, ‘Asteroid City’ van Wes Anderson en de obscene VIP ruimte aan het podium van het Cactusfestival: zo voorbijgestreefd!

Tot nog toe ben ik eerder een koele minnaar van de campagne ‘The Art of Conversation’ voor Brugge, Culturele Hoofdstad Brugge 2030. Uiteraard was ook ik verontwaardigd en gedegouteerd door de karaktermoord op trajectcoördinator Dalilla Hermans, na het bekendmaken van haar aanstelling. Maar het is me niet duidelijk waar de organisatie heen wil. Vergelijk met Brussel 2030. Die campagne is duidelijk, ambitieus en complexloos divers: cultuur is hét middel voor sociale integratie. Als ik ‘onze’ campagne zie met een aantal vlaggen en wat slogans, moet ik vaststellen dat we achterop hinken. Welk soort ‘conversation’ wordt er precies beoogd? Ik kan me niet ontdoen van de indruk dat de acties zich nog te veel afspelen in en rond de Republiek. Het spijt me, maar dat publiek is al cultureel actief. Ik zou de organisatie willen oproepen om buiten te komen, toon je gezicht! Wat zijn de inhoudelijke speerpunten? Waar willen we heen? Wat is de visie?

Kan er bijvoorbeeld gewerkt worden met een systeem van vrijwilligers die Brugge 2030 vertegenwoordigen op alle mogelijke culturele bijeenkomsten?

Cultuur is elitair, cultuur is duur. Daar valt iets voor te zeggen. Een alleenstaande moeder of vader heeft wat anders aan het hoofd dan een ticketje voor het Concertgebouw. Maar ook voor mensen die het (even) moeilijker hebben, biedt onze stad mogelijkheden. Het Netwerk Vrijetijdsparticipatie is geen eindhalte, maar een stap naar sociale re-integratie. Schroom niet, als u in die positie verkeert, maar durf de stap te zetten.

Ik wens u een bijzonder boeiend cultuurjaar toe. Ontsnap, niet in Netflix, maar bezoek een van de Brugse cultuurhuizen en -paleizen. Ik heb geen bekeringsdrang, wel overlevingsdrang. In tijden van verzuring, vereenzaming en apathie is samenkomen om een film- toneel-, dans-, whatever- voorstelling bij te wonen een daad van verzet. In Brugge schuilt een licht dat nooit dooft.

Tijs Synaeve

Historicus en huisbewaarder van de Koninklijke Stadsschouwburg

EXit zwaait het jaar 2023 uit

Dat het een boeiend cultuurjaar was, hoe kon het ook anders. BRUSK staat in de steigers, Brugge stelt zich kandidaat voor Europese Culturele Hoofdstad in 2030, festivals allerhande bekoorden massaal veel publiek, de cultuurhuizen en -organisaties draaiden op volle toeren, menig Brugse schrijver pende erop los en meer van dat fraais. Hieronder volgt een summier jaaroverzicht. Bye bye 2023, welcome 2024!

JANUARI: Elviera Velghe, directeur Musea Brugge, schreef een nieuwjaarsbrief in EXit met klare beloften. ‘Zoals de naam BRUSK al aangeeft zal Musea Brugge de komende jaren bruuskeren in de goede zin van het woord, schuren waar het te glad ligt, haaks durven staan op de rechte lijnen. En dat is goed. Dat hebben we nodig.’ *** Uitwijken brengt traditiegetrouw ‘vuur’ naar de Brugse wijken. *** Auteur Jo Berten schrijft met ‘Brugge, stad van water’ zijn laatste boek.

FEBRUARI: Nieuwe inwoners van Brugge warm maken voor kunst en cultuur, dat wil directeur Cultuurcentrum Filip Strobbe doen. Vandaag zijn vooral migratie, diversiteit en woke aan de orde en hiermee wil Strobbe forse stappen zetten. Noem het een uitdaging. *** Voortaan kan men in het Karmelietenklooster (Ezelstraat) het virtuele verhaal bekijken over leven en welzijn van de paters Karmelieten. *** Het Jeugdfilmfestival JEF viert zijn 35^ste editie. *** UITPAS Brugge wordt gelanceerd, een regionale vrijetijdskaart met tal van voordelen. *** Jamz Jamezon en Alice Vanderschoot, huiskunstenaars Cultuurcentrum, laten van zich horen.

MAART: Minister-president Jan Jambon houdt veel van Vlaanderen en ook van Brugge, zie het kleine miljoen euro dat hij Brugge toekent, boven op de reguliere subsidiëring van de culturele sector. De meeste projecten hebben betrekking op de Brugse erfgoedcollecties (Musea, Biekorf en Cultuurcentrum). *** Brugse bands eren Prince tijdens de Brugotta Tribute. *** Cactus Muziekcentrum verwent vele oren in de nieuwe zaal aan de Bargeweg.

APRIL: De Biekorfbibliotheek organiseert literaire en aanverwante activiteiten bij de vleet, maar – zo leert onderzoek – jonge lezers lezen steeds minder. En als ze lezen, graag (in het Engels) Harry Potter. Ze houden ook meer vanTiktok dan van schrijven. Hallo PISA?*** Erfgoeddag staat in het teken van allemaal beestjes. *** MOOOV Fimfestival schotelt 60 films voor.

MEI: Een hart vol goesting: zo verwoordt Dalilla Hermans haar aanpak van het Brugge 2030-programma. Bedoeling: als trajectcoördinator, bijgestaan dooryoungster Marthe Soete, de weg plaveien naar Brugge Culturele Hoofdstad 2030. De start verliep moeizaam, maar schepen Nico Blontrock gelooft in de goede afloop. *** Comedyshows laat comedian Wouter Deprez elf keer het Concertgebouw vullen. Een record.

JUNI: De tijd gaat snel en dat geldt zeker ook voor het Concertgebouw dat nu al in stellingen gevat zit. Artistiek Directeur Jeroen Vanacker staat intussen 15 jaar aan het roer, maar voelt naar eigen zeggen ‘geen slijtage’. *** Pieter Van Eenoge is de nieuwe museumillustrator. *** Feest in ’t Park luidt de zomer in.

JULI: Taptoe Brugge, Cactusfestival (40^ste editie!), Burgrock, Bavik Super Dagen, Cirque Plus, Film op het Strand (Zeebrugge), Klinkende Kroegen … : de festivalzomer brengt een pak mensen op de been. *** De Erfgoedfabriek (Kleine Pathoekeweg) opent zijn deuren, goed voor de conservering van tienduizenden objecten.

AUGUSTUS: Ook de tweede zomermaand heeft festivalitis: MA Festoval, het nieuwe Reiefestival, Bomboclat, Lichtfestival Lissewege en Benenwerk ‘Ballroom Brugeoise’ lokken duizenden bezoekers. *** Boekhandel Raaklijn krijgt, na het afscheid van Jean Darthet, met Véronique Nolens een nieuwe kapitein aan het roer *** Sofie Leyts schrijft een straffe roman met ‘Niets mis met Suzanne’, de Knokse Ingrid Weinberger boeit dan weer met ‘Samuels dochter’, een zoektocht naar een verborgen familiegeschiedenis.

SEPTEMBER: Muziek op een hoog niveau kan ook zonder één euro subsidie. Dat bewijst het Brugse ensemble Speranza Symfonic, sinds jaar en dag gemanaged door Piet Lamiroy. *** Een klassieker op de septemberkalender is Open Monumentendag dat in Brugge altijd twee dagen beslaat. *** Cartoonist Marec schrijft en tekent een unieke reisgids voor de Provence.

OKTOBER: Handmade in Bruggepakt uit met een nieuw initiatief: souvenirwedstrijd BRUGOH!, bedoeld voor makers/designers. De winnaar wordt bekend gemaakt tijdens de ‘Nacht van de Makers’ op 20 juni 2024. *** Musea Brugge heeft met Anna Koopstra een internationaal gerenommeerde conservator beet. *** Het Landjuweelfestival strijkt neer in Brugge.

NOVEMBER: Na weggeweest te zijn, spreidt Jazz Brugge 16 concerten over drie dagen. Het publiek geniet, het festival is voor herhaling vatbaar. *** Muziekgroep de portables nemen na 27 jaar afscheid in Daverlo *** Centrum voor volwassenenonderwijs SNT blaast 170 kaarsjes uit. *** Stadsschrijvers Lara Taveirne en Marieke De Maré gaan aan de slag *** Docfest biedt tien spraakmakende documentaires aan *** Curatoren Shendy Gardin en Sevie Tsampalla bereiden Triënnale 2024 voor *** Topfotografe Selina De Maeyer brengt in boek ‘Beeldshoon Brugge’ de stad ongeëvenaard mooi in beeld.

DECEMBER: Een trouwe naam op de affiche van december is December Dance dat start met de 16^de editie. Het blijft na al die jaren de hoogmis van de hedendaagse dans die gul strooit met klinkende namen. *** Onderzoekscentrum BRON schiet uit de startblokken. *** De Mugge van Brugge schiet met scherp in gloednieuwe eindejaarsconference. *** Benedikte Van Eeghem en Alex Vanhee brengen veertig Hedendaagse Primitieven in woord en beeld. *** Wintergloed mist zijn start niet en lokt door de lichtbelevingswandeling ‘Aurora’ al meteen een pak volk uit hun kot. (LF/ADC)

EXit januari 2024 of de nieuwe editie ligt alweer voor het grijpen op de vertrouwde pleisterplekken. We groeven diep in ons geheugen/archief en herontdekten heel veel moois. U weet wellicht dat wij een boontje hebben voor auteurs met een Brugs waarmerk en dat is nu niet anders. Een oscar gaat daarom naar auteur en columnist Joren Vermeersch die een turf van 600 bladzijden afleverde over een cruciale Vlaamse ‘waanzinnigste veertiende eeuw.’ Spoed u naar de boekhandel.

Voorts, een niet te missen nieuwjaarsbrief van Tijs Synaeve die ons (terecht) wakker moet schudden. een Litouwse kunstenaar gaat lopen met de Input-Output-prijs, de Gouden Boomstoet na zeven jaar terug in Brugse straten, een nieuwe kunstgalerij in de Langestraat, een korte herdenking van musicus Patrick Peire die ons te vroeg verliet en het archief van bouwonderneming Gustave Vandendorpe en dies meer. (LF)

Concertgebouw gaat Kenia achterna

De Kenianen vieren elk jaar een nationale boomplantdag. De regering heeft 13 november uitgeroepen tot een nationale feestdag, waarop de bevolking wordt geacht 100 miljoen bomen te planten. Op dit moment is 7 procent van Kenia bedekt door bossen. In Kenia laten ze er geen gras over groeien. Zo’n vaart loopt het hier (nog) niet, maar de voortekenen zijn gunstig.

Directeur Concertgebouw Jeroen Vanacker: ‘Het Concertgebouw zamelde de afgelopen maanden via crowdfunding bij het Concertgebouwpubliek en zijn stakeholders meer dan 20.000 euro in voor een Concertgebouwbos. Het kreeg daarbij de hulp van ambassadeurs Wouter Deprez en Isolde Lasoen. Dankzij dit Concertgebouwbos, dat 2.000 bomen zal tellen, kunnen Natuurpunt en Stad Brugge de groene rand rond Brugge uitbreiden en eenmaken en zo de biodiversiteit in het gebied een handje helpen.’

Met deze nieuwe stap in zijn beleid van eco-bewust ondernemen vermindert het Concertgebouw de voetafdruk van zijn werking en reduceert het de CO2-uitstoot in Vlaanderen met 600 ton per jaar. ‘Het Concertgebouwbos draagt niet alleen bij aan de grootste uitdaging van deze tijd, maar inspireert ons ook om verbindingen te leggen tussen de natuur en de artistieke praktijk. Hopelijk kunnen we dit op termijn ook concreet maken door het nieuw stukje groen in te zetten als unieke locatie voor intieme concerten of klankprojecten’, aldus Vanacker.

Plantfeest

Onlangs kregen de donateurs de kans om de door hen gedoneerde jonge boompjes zelf te planten tijdens een heus plantfeest met onder meer inspirerende woorden van schepen van Openbaar Domein Mercedes Van Volcem, Karim Neirynck (Natuurpunt Brugge), Jeroen Vanacker en muziek van Concertgebouw-Maker Tom De Cock.

‘Met de Stad investeren we volop in het aankopen van natuurgebieden’, zegt schepen Van Volcem. ‘Natuurpunt kocht 6 hectare aan natuurgebied in de Rode Dopheide in Brugge aan met subsidies van Stad Brugge. In Beisbroek kon ik daarnaast als schepen van Eigendommen 24 hectare vrijmaken om aan bosuitbreiding te doen. In totaal zorgen we dit jaar zo voor 30 hectare aan bosuitbreiding in Brugge. Dit is uniek voor onze stad, maar ook voor Vlaanderen. Meer groen en natuur is van groot belang om een stad leefbaar en aangenaam te maken voor inwoners en bezoekers. Daarnaast zuivert het de lucht en tempert het de hitte. Deze legislatuur hebben we in Brugge al 75.000 bomen aangeplant. Met deze bosuitbreiding komen daar nog meer dan 14.000 bomen bij.’

Fotografieproject

De Brugse fotografe Flo Vandenbussche zal de transformatie van deze prille jonge boompjes naar een heus bos vastleggen. Zij zal jaarlijks een foto nemen om de veranderingen in het landschap vast te leggen. In het Concertgebouw wordt een plaats voorzien waar deze artistieke foto’s jaar na jaar aangevuld worden zodat bezoekers en donateurs de groei van het Concertgebouwbos van nabij kunnen volgen. (LF)

www.concertgebouw.be

Benedikte Van Eeghem en Alex Vanhee doen het weer: net zoals in 2021 verzamelden ze veertig portretten in woord én beeld van Brugse kunstenaars in de ruime betekenis van het woord. Het resultaat is te zien in de expo ‘Hedendaagse Primitieven 2.0’ op twee locaties, aan weerszijden van de Katelijnestraat. Het gaat om kunstenruimte Bogardenkapel en De Rode Nonnen. ‘Door de ligging en architectuur geven de ruimtes een verrassende toets aan deze editie van Hedendaagse Primitieven’, zeggen Benedikte en Alex.

EXit: Ruim twee jaar geleden pakten jullie voor de eerste keer uit met een expo (en publicatie) over veertig Hedendaagse Primitieven, zeg maar Brugse creatievelingen. Het vat was blijkbaar nog niet leeg?

Benedikte Van Eeghem: ‘Het vat was verre van leeg en dat hadden we al door toen we met de voorbereidingen van de eerste editie in 2019 startten. Als je het domein ‘kunsten’ breed bekijkt, bots je op evidente namen, maar ook op minder evidente, evenwaardige namen. Voor de eerste expo klokten we af op 40 portretten in woord en beeld. We wisten toen al dat er veel meer in dit verhaal zat en dat laten we nu graag aan het publiek zien.’

EXit: Wie maakt er deel uit van deze nieuwe selectie?

Alex Vanhee: ‘We hebben opnieuw een mooie selectie gemaakt en gezocht naar jong en minder jong talent. Het gaat om diverse mensen, bekend én minder bekend, die op tal van terreinen actief zijn. Stadsschrijver Marieke De Maré zit ertussen, net als tekenaar Klaas Verplancke, auteur David Van Reybrouck en tv-icoon Kurt Van Eeghem. Maar we pakken ook uit met klassebakken die niet iedereen spontaan met Brugge associeert: Aurélie Nyirabikali Lierman, Tcha Limberger, Eva Swan, Alice Vanderschoot … Het eindresultaat is in elk geval even verrassend als de eerste editie.’

EXit: Welke criteria gelden er om de ‘titel’ van ‘Hedendaagse Primitief’ te mogen dragen?

Benedikte: ‘Heel eenvoudig: deze mensen hebben een stevige link met Brugge. Ze zijn er geboren en getogen, ze wonen er of ze werken er. Op die manier vertegenwoordigen ze het DNA van een middeleeuwse stad, die we via dit project als modern en toekomstgericht willen profileren op het vlak van de kunsten. De historische waarde van Brugge spreekt voor zich, maar ook anno 2023 wordt hier nog bijzonder veel moois gemaakt, in heel wat disciplines. Dat verdient een platform, en daar hebben we voor gezorgd.’

EXit: Zweer je ook voor deze nieuwe reeks bij de zwart-witfotografie, Alex?

Alex: ‘Het antwoord is: ja! Portretten in zwart-wit nodigen keer op keer uit om te kijken naar de essentie. Kleur heeft ook charmes, maar in deze context was zwart-wit voor mij de enige juiste keuze. In combinatie met de gepresenteerde kunstwerken kunnen we zo een mooie dialoog met kleuren creëren, waar iedereen van zal genieten. Leuk weetje trouwens: er zijn dit keer ook groepsportretten te zien, van gerenommeerde artistieke families. Wie ze wil ontdekken, moet gewoon komen kijken.’

EXit: Geen twee zonder drie. Zijn jullie al aan een derde reeks aan het denken?

Benedikte: ‘Hmmm … de gedachte is bijzonder verleidelijk. Maar eigenlijk hebben we niet de ambitie om er nog een vervolg aan te breien. Samen met Cultuurcentrum Brugge hebben we intussen twee keer een mooie, gevarieerde staalkaart van hedendaags Brugs talent afgeleverd. We hebben generaties samengebracht en bij elke kunstenaar de liefde voor de stad laten spreken. Het werk is voor ons af. Maar wie weet borrelt er binnen een paar jaar een ander leuk idee op en gaan we daarmee aan de slag? Dan horen jullie het als eerste.’ (ADC)

_____

Van zaterdag 16 december 2023 tot en met 28 januari 2024, van donderdag t.e.m. zondag van 13.00 tot 17.00 uur

www.ccbrugge.be

De Mugge van Brugge fileert het jaar 2023

Ejjet g’hoart? De Mugge van Brugge trekt voor de eerste keer met zijn eindejaarsconference ‘Ejjet gezien’ op wereldtournee in zijn thuisstad Brugge. Samen met tekstschrijver Koen De Brabander – bekend als scenarist van de ‘Dictator Dirk’-strips – en regisseur Bart ‘Urbain Alpain’ Cardoen werkt De Mugge, het alter ego van Kevin Rombaux, volop aan zijn show die het Brugse (politieke) reilen en zeilen op een humoristische manier in kaart brengt. Journalist Olivier Neese waakt over de politieke correctheid van de teksten, in de letterlijke zin van het woord.

Kevin Rombaux: ‘Een eindejaarsconference is altijd een droom van mij geweest, maar ik was nog te veel met andere dingen bezig. Nu was de tijd rijp en moest ik springen. Ik heb mijn eigen stijl en daar wil trouw aan blijven. Ik ben geen Michael Van Peel, Jade Mintjes of Kamal Kharbach. De gewone klucht die je hoort op café, wilde ik er ook tussen gooien. Pretentieloos amusement, zoals ze dat noemen.’

EXit: Op nationaal niveau was het politiek gezien een boeiend jaar. Ook voor Brugge?

Koen De Brabander: ‘Er zijn altijd de vaste waarden, en daarnaast ook nog bijvoorbeeld de zogezegde verpaupering van de Smedenstraat, het nieuwe bussenplan of de directe politieke zaken zoals de blamage Pablo Annick en Dirk Franky. Het wordt geen Geert Hoste-show. Kevin doet wat hij het beste kan en dat is een mix brengen van stand-up comedy met typetjes, gelinkt aan een uitgangspunt van een van de topics die we uit een heel jaar Brugsch Handelsbladen hebben verzameld.’

EXit: Zijn er grenzen of taboes?

Koen: ‘Moeilijke vraag, maar er zijn geen taboes. Waarom zouden die er zijn?’

Kevin: ‘Het jaar 2023 startte met de babymoord in Sint-Pieters – je kunt het eenmaal niet achterwege laten, maar daar zal ik geen mopjes over maken. Ik pak het voorzichtig aan. In een soort naturel. Mijn show bestaat niet uit louter feiten opnoemen.’

EXit: Er moet niemand zitten bibberen op zijn stoel?

Koen: ‘Het is geen afrekeningsshow, maar het mag wel eens ‘stekken’, hé (knipoogt). There’s no such thing as bad publicity, en al zeker niet voor politici. We benoemen wel de dingen, maar we gaan niemand persoonlijk aanvallen. Wat wel opvalt, is dat er op politiek niveau veel over de vorm wordt gecommuniceerd, maar veel minder over de inhoud. Let wel, dat is geen lokaal fenomeen, ook nationaal zie ik dat met lede ogen aan. Het is soms een intellectuele blamage, het mag gerust iets meer zijn. Laat ons dus vooral de inhoud niet vergeten! Ik besef ook wel: wij hebben gemakkelijk praten, want wij zitten niet in de politiek.’

Kevin: ‘Ik steek af en toe wel eens, maar het is geen blijvende schade. Het is allemaal goed bedoeld, hoor. Ik kraak niemand af, ik ben nooit zo geweest, trouwens. Ik wil dat de mensen die me kennen, een vertrouwd beeld krijgen van mijn show. Ik moet me voor die eindejaarsconference niet heruitvinden.’

EXit: Zit er een rode draad in je eindejaarsconference?

Kevin: ‘We zijn hem nog aan het zoeken! Een rode, blauwe of oranje, maakt niet uit, als er maar eentje in zit. Eigenlijk mag je de titel letterlijk interpreteren. Ejjet gezien? Heb je het gezien? Na de coronaperiode heb ik het nieuws een tijdje vermeden. Het nieuws dat toen mijn oren bereikte, kwam van mensen die zeiden: ejjet gezien van dit of dat? Zo is het begonnen.’

EXit: Hoe belangrijk is Bart Cardoen als regisseur in het geheel?

Koen: ‘Heel belangrijk! Ik teken voor één derde van de tekst, Kevin zelf voor twee derden. Bart zorgt dat er structuur in komt en dat er opvolging in zit, hij doet dat met de chronometer in de hand. Hij is echt een belangrijke coach. Onze voorwaarde voor deze show was dat Bart aan boord kwam, anders was het voor ons geen optie om dat uit te werken. Bart kenden we als Urbain Alpain en is een cultfiguur voor ons.’

Kevin: ‘De show moet strak en goed zitten. Met Bart als regisseur streven we naar dat tikkeltje extra. Als we samen zijn, klikt het heel goed. Bart brengt straffe ideeën aan. We werken met drieën om de mensen een mooie avond te bieden. Als de mensen hard gelachen hebben en zich flink hebben geamuseerd, dan is de avond voor mij meer dan geslaagd.’

EXit: Ik denk dat er een traditie geboren is en dat we De Mugge van Brugge jaarlijks rond eindejaar op een podium zullen aantreffen.

Kevin: ‘Ik sluit dat niet uit, ik kan daar ook nog in groeien.’

Koen: ‘Ik denk het ook. Nu zijn we in snelheid gepakt omdat we er maar in september aan begonnen zijn. Gelukkig kunnen we bogen op een goed team. We wachten eerst de reacties af, maar de ticketverkoop verloopt alleszins al goed. Voor de volgende editie kunnen we er alvast vroeger aan beginnen.’ (ADC)

‘Het was een dankbare luxe om December Dance te kunnen opstarten’

Op 7 december start de 16^de editie van December Dance. Het blijft al die jaren de hoogmis van de hedendaagse dans met klinkende namen. Een van de ‘founding fathers’ is Bruggeling Samme Raeymaekers die, samen met de voormalige directrice van Cultuurcentrum Brugge Sonia Debal  het festival heeft opgebouwd. Een gesprek met Samme uit het hoge noorden en met Sonia over de beginjaren.

EXit: Je bent nu al vele jaren actief in het hoge noorden. Staat dans daar op een vergelijkbaar niveau als hier?

Samme Raeymaekers: ‘Het aanbod uit het Noorden is soms wat ondergewaardeerd of ongekend bij het grote publiek of bij collega’s. Er wordt in Noorwegen verhoudingsgewijs meer geproduceerd en gefinancierd dan in Vlaanderen. De infrastructuur echter, vooral buiten Oslo, is nog jong en het publiek volgt daar ook nog niet altijd.  Als artistiek en algemeen directeur van Dansens Hus organiseer ik in 2024 het tweejaarlijkse ‘ICE HOT Nordic Dance platform’, een evenement dat zowel opkomende als gevestigde choreografen uit deze regio presenteert aan programmeurs en andere professionals van over de hele wereld. Als ik dan het programma bekijk, ben ik eigenlijk zeer onder de indruk van de kwaliteit, diversiteit, meerstemmigheid en urgentie dat het dansveld uit het noorden produceert.’

EXit: Samen met Sonia Debal heb jij indertijd met ‘dans’ iets bijzonders opgebouwd voor deze stad. Heb je ook dat gevoel?

Samme: ‘Sonia heeft met haar (pioniers)werk in het Cultuurcentrum de weg geplaveid, waar ik verder op kon meebouwen. Het was dan ook een dankbare luxe om December Dance te kunnen opstarten en het internationaal op de kaart te zetten. Ook het jarenlange vertrouwen dat ik kreeg van Jeroen Vanacker om dans een nog prominentere plaats te geven in het Concertgebouwprogramma, was van onschatbare waarde in die ontwikkeling. Ik heb een trots en goed gevoel hoe Sigrid (Janssens) nu verder het verhaal van Dans in Brugge uittekent en invult.’

EXit: In de veronderstelling dat je in die periode in Brugge verblijft, naar welke uitvoeringen kijk je uit?

Samme: ‘Naast The Romeo (T. Harrell) en We Wear our wheels (R. Orlyn) die ik al gezien heb én ten zeerste kan aanbevelen, kijk ik enorm uit naar de nieuwe van Jefta van Dinther. Hij is uniek in hoe hij de samenleving, individualiteit, collectiviteit en de relatie met de buitenwereld onderzoekt.  Ik heb ook grote bewondering voor het werk van Femke Gyselinck, dus zeer benieuwd wat haar nieuwe productie ons zal brengen.’

EXit: Vergelijk eens de Noorse programmering met de Brugse. Een wereld van verschil?

Samme: ‘Als nationaal podium voor hedendaagse dans in Noorwegen presenteer ik in Dansens Hus gemiddeld 45 producties, goed voor zo´n kleine 200-tal voorstellingen, per jaar. Hier staat een volledig huis, werking, infrastructuur en team enkel en alleen ten dienste van dans. Wat een voorrecht, niet?’

‘Ik presenteer een zeer uiteenlopende scala van expressies, genres en stemmen voor verschillende soorten publiek. Heel wat internationale gezelschappen die in Brugge staan, toon ik ook hier in Oslo.’

EXit: Dansbezoekers reageren na de vertoning vaak heel uiteenlopend. Begrijp je dat?

Samme: ‘Dans is voor mij nu net dé kunstvorm bij uitstek waarin ieder zijn eigen interpretatie kan en mag maken met het materiaal die we aangereikt krijgen. Dat is ook de reden waarschijnlijk dat ik na al die jaren nog steeds zo geboeid ben en verwonderd word door het zien van dans.’ (LF)

Sonia Debal: ‘Ik ben altijd gefascineerd geweest door het dansende lichaam’

EXit: Sonia, ere wie ere toekomt, mogen we jou the founding mother van de dans in Brugge noemen?

Sonia Debal: ‘The founding mother klinkt wel erg flatterend, maar zonder de steun van de Stad, een gedreven team, goede collega’s,  getalenteerde kunstenaars en het vertrouwen van het publiek was het niet gelukt om Brugge als dansstad op de kaart te zetten. Wat in 1992 schoorvoetend startte met een drietal producties is met meer dan 40 voorstellingen per seizoen uitgegroeid tot een vast en sterk programmatie-onderdeel.’

EXit: De komst van het Concertgebouw en de MaZ in 2002 openden nieuwe perspectieven?

Sonia: ‘Ja hoor, in 2001 werd Samme Raeymaekers dansassistent in het Cultuurcentrum. Het aanbod werd ruimer en internationaler. In 2008 verhuisde Samme naar het Concertgebouw. Dit werd de start voor een sterke en duurzame complementaire samenwerking, wat in 2007 resulteerde in de eerste editie van het internationale dansfestival December Dance.’

EXit: Als je terugblikt op jouw carrière en dansprogrammaties, wat waren de hoogtepunten ?

Sonia: ‘24 jaar dans, meer dan 600 voorstellingen en ontelbare uren van bewondering en verwondering is een hoogtepunt. En voorts: de allereerste grote dansproductie in de Stadsschouwburg met Wim Vandekeybus. De bonbonnière trilde van de adrenaline en de kracht van deze fysieke danstaal. De eerste keer Alain Platel met ‘Bonjour Madame’ (1994) was ook ongezien danstheater, scherp en ontroerend. Ook te vermelden: het beloftevolle debuut van Sidi Larbi Cherkaoui met ‘Rien de Rien’ (2000). En heel belangrijk, de eerste keer Akram Khan met zijn solo ‘Kaash’ (2002). ‘

EXit: Je blijft DD volgen. Zijn ze goed bezig?

Sonia: ‘Het eerdere concept: in de oneven jaren een curator en in de even jaren een land of regio kreeg in 2021 een andere invulling met  een meer thematische lijn en de keuze voor kunstenaars met een sterk maatschappelijk engagement. De huidige curator Sigrid Janssens legt nu de focus op meerstemmigheid en richt met een innovatieve dansprogrammering de blik op de wereld en op de generatie van de toekomst. DD 2023 biedt met dertien producties waarvan vijf premières niet enkel een heel mooie staalkaart van gevestigde namen uit binnen- en buitenland, maar ook heel wat beloftevolle jonge Belgische makers. Een terechte en moedige keuze.’

EXit: Kun je jouw passie voor dans uitleggen?

Sonia: ‘Moeilijk te vatten. Ik ben altijd al gefascineerd geweest door het dansende lichaam. Als klein meisje was ik het ‘danseresje’ van de familie, maar een ballerina ben ik nooit geworden. Dans is in alle culturen een bevrijdend, verbindend en troostend ritueel. Vandaar, het was dan ook een geschenk om gedreven door deze passie een brug te kunnen slaan tussen artiesten en publiek en hen deelgenoot te maken van de kracht en schoonheid van de rijke taal die dans is.’ (LF)

____

Foto Filip Van Roe

Burt Bacharach. Als je die naam in gezelschap laat vallen, dan schieten er menige paar wenkbrauwen de hoogte in. Burt wie? Tot ze ’s mans muzikale oeuvre bij elkaar gaan puzzelen en vaststellen dat den Burten niet minder dan een halve ros wereldhits bij elkaar heeft geschreven. Cultuurcentrum Brugge wil op zaterdag 9 maart 2024 een ode brengen aan hem tijdens een nieuwe editie van de Brugotta Tribute en zoekt hiervoor muzikale inspiratie.

Tijdens de vorige vijf edities van Brugotta Tribute bracht de ruime Brugse pop- en rockscene, in samenwerking met Cultuurcentrum Brugge en Metronoom, al hulde aan de muzikale grootheden Madonna, Tom Waits, David Bowie, Kurt Cobain en Prince. Nu mogen ze hun creativiteit nu loslaten op het oeuvre van de virtuoze songschrijver die Burt Bacharach wel was. Hij overleed in februari 2023 op 94-jarige leeftijd en liet een indrukwekkend palmares achter. Als componist, pianist en muziekproducer scoorde de Amerikaan maar liefst 73 hits in de Billboard Hot 100, maar ook buiten de Verenigde Staten van Amerika weerklonken zijn nummers uit diverse speakers. Uit zijn pen kropen onder meer ‘I Say a Little Prayer’, ‘What the World Needs Now’, ‘Raindrops Keep Falling on My Head’, ‘What’s New Pussycat’ en tientallen andere songs. ‘Als je denkt dat dat te soft is voor een tribute, moet je zeker luisteren naar de coverversies van onder andere Everything But The Girl, Faith No More, Elvis Costello, The White Stripes, Fountains of Wayne, Yo La Tengo of Cat Power’, luidt het bij Cultuurcentrum Brugge.

Concreet: maak een eigenzinnige interpretatie of een originele remix van een van zijn onsterfelijke nummers. Stuur de opname van die tribute ten laatste op donderdag 21 december naar brugotta@brugge.be en maak kans op een fijn moment op het podium van de Koninklijke Stadsschouwburg op zaterdag 9 maart. De fans van Burt zullen u dankbaar zijn. (ADC)

www.brugotta.be