Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Brugge bouwt aan een droom (van een stad)

De tijd dat historisch waardevolle gebouwen in de binnenstad en in de rand heimelijk werden gesloopt of verminkt ligt nu wel definitief achter ons. De laatste grote schandvlek in de Brugse annalen was wellicht de laatmiddeleeuwse Smedenkapel in de Smedenstraat die, op een nacht in 1961, door de eigenaar werd gesloopt. In de plaats kwam een smakeloos appartementsgebouw.

Gelukkig was er toen ook een keerzijde aan dat verhaal met de oprichting van de Stichting Marcus Gerards die scherp waakte over het Brugse erfgoed. In de figuur van lokaal politicus Andries Van den Abeele vonden ze een ‘openbare aanklager’ van het (al of niet vermeende) Brugse ‘overheidsvandalisme’.

Bijkomend pluspunt: in 1972 maakte de Stad, als eerste in België, een ruimtelijk ‘structuurplan’ op dat richting gaf aan de invulling van de stedelijke ruimte. Deze ‘bijbel’ werd in vakkringen alom geprezen, want een voorzichtige leidraad bij nieuwbouw en verbouwing.  De Brugse stijl was geboren, maar dat resulteerde, volgens professor Geert Bekaert, ook vaak ‘in een resem geslachtsloze gebouwen’.

Doorbraak

In 2000 kreeg Brugge het label Unesco Werelderfgoed toebedeeld en haalde het de toewijzing Europese Cultuurhoofdstad 2002 binnen. Deze geschiedenis moet nog geschreven worden, maar het bezorgde Brugge in elk geval een weinig geziene boost die vandaag nog steeds doorwerkt. Vooral op het vlak van architectuur werden bakens in hoog tempo verzet. Toenmalig burgemeester Patrick Moenaert was zo wijs om de keuze voor een concept voor een nieuw Concertgebouw over te laten aan een jury van experten met wijlen Gerard Mortier als voorzitter. Het werkte.

Dit momentum betekende voor Brugge de opstart van een reeks architecturale ingrepen en projecten die Brugge een hedendaagse(re) look geven. Het Brugge van toen uit de oude fotoboekjes is vandaag nog amper herkenbaar. De start werd gegeven met de bouw van het Concertgebouw (creatie Robbrecht & Daem) en gelijktijdig met het fel gecontesteerde (of bejubelde)  Paviljoen van Toyo Ito. Na een juridisch en jaren aanslepend moddergevecht werd het paviljoen in 2014 verknipt en kreeg het een nieuwe plaats in de Zeebrugse voorhaven (de Ito-site, geplaatst voor een Japans bedrijf).

Beeld van de stad

Vanaf die pioniersjaren was er geen houden meer aan. Projecten die voordien geen schijn van kans hadden gingen er nu vlotjes door. Groot- en kleinschalige projecten vestigden zich naadloos in het bestaande stadspatroon. Enkele voorbeelden: De Republiek en Metronoom (Groep Dertien/12), de Xaverianensite (PULO Architects),het Rijksarchief (Salens architecten), het Gruuthusepaviljoen (noArchitecten) , ’t Nieuw Zand (West 8), Het Europacollege (Xaveer De Geyter), de Snuffel (Salens architecten) en de busstelplaats op het Stationsplein (URA).

Vandaag staan de werken aan de nieuwe Beurshalle er mooi getimed bij. Het wordt overduidelijk een volledig geïntegreerd stadsvernieuwingsproject in hartje stad. Het heeft niet de ambitie om spectaculair te zijn, maar oogt vooral functioneel.

Voor de komende jaren is het uitkijken naar de nieuwe museumsite op de gronden van het Sint-Andreasinstituut in de Garenmarkt. Het architectenduo Robbrecht & Salens realiseert hier in de nabije toekomst een geheel nieuw bedacht museum met twee museumzalen, veel natuurlijk licht en een parkje groen. Zo wordt de stad een culturele hub rijker. Het nieuwe museumparcours verbindt dan het Sint-Janshospitaal met de Onze-Lieve-Vrouwekerk met het Groeninge-museum en de museumsite ‘Sint-Andreas’. De schrik voor collaterel damage is nergens voor nodig. (LF)

*Beeld van de Stad Brugge (Stad Brugge) en Een droom van een stad (Eric Van Hove) zijn twee lijvige publicaties over bovenstaand verhaal. Verkrijgbaar in de Brugse boekhandel.   

Comments are closed.

%d bloggers liken dit: