Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Maandelijks archief: januari 2016

Traversospeelster Stefanie Troffaes brengt eerste solo-album uit

Stefanie Troffaes©Lieven Dirckx -12

Foto Lieven Dirckx

 

Voor liefhebbers van oude muziek is het waarschijnlijk geen onbekende naam: Bruggelinge Stefanie Troffaes treedt geregeld op met gerenommeerde oude muziek-ensembles als Les Talens Lyriques, B’Rock en Les Muffatti. Vorig jaar was ze genomineerd voor de Klara publieksprijs als ‘jonge belofte’. Troffaes werkte mee aan talloze opnames, vooral met Les Talens Lyriques. Nu was het tijd voor een eerste soloplaat. Samen met haar vaste compagnon, klavecinist Julien Wolfs, heeft Troffaes een aantal van Bachs fluitsonates opgenomen.

 

Brugge en oude muziek, het is al lang een combinatie die vertrouwd klinkt, vooral dankzij de aanwezigheid van het MAfestival en sinds een aantal jaren ook de Bach Academie. Niet toevallig dus dat je bovengemiddeld veel liefhebbers en specialisten van oude muziek in Brugge aantreft. Ook bij Stefanie Troffaes, geboren en getogen in Brugge, speelde de stad een belangrijke rol in haar keuze voor de traverso en oude muziek. ‘Mijn ouders waren grote muziekliefhebbers. Elke zomer gingen we wel naar enkele concert op het MAfestival – toen uiteraard nog Musica Antiqua. Mijn vader kende Patrick Beuckels, en via hem ben ik contact gekomen met de traverso. Na twee jaar blokfluit begon ik dan ook met een studie traverso bij Patrick. Ik was meteen hooked. Het warme en zachte hout van een traverso ligt me veel beter dan het kille metaal van een dwarsfluit. Moderne fluit heb ik zelfs nooit gespeeld.’

Frisse kijk op fluitsonates van Bach

Het solorepertoire voor fluit is vrij beperkt. In de barokmuziek staan de fluitsonates van Bach op eenzame hoogte. Zowat elke fluitist heeft ze dan ook ooit onder handen genomen. Troffaes en Wolfs spelen deze sonates regelmatig in concerthuizen als AMUZ en BOZAR, en eerder dit jaar maakten ze met deze muziek een televisieopname voor Canvas. Daar is het idee ontstaan om de sonates ook uit te brengen op cd.

De fluitsonates van Bach zijn echter al talloze keren opgenomen, bij ons onder meer door Barthold Kuijken en Ewald Demeyere. Is het dan nog mogelijk om iets nieuws te doen met deze meesterwerken? Troffaes: ‘Ik had al jaren het gevoel dat het verhaal dat ik wil vertellen, mijn lezing van deze sonates, nog niet verteld was. Bij dit soort instrumentale muziek ligt de klemtoon vaak op virtuositeit, terwijl Julien en ik daarnaast ook het retorische aspect van Bachs instrumentale muziek benadrukken; een aanpak zoals die in barokke traktaten beschreven staat. Dat betekent dat we grote aandacht hebben voor contrast, dialoog tussen de twee instrumenten, kleur, versieringsnoten, enzovoort. We spelen de muziek op de manier waarmee je een spannend verhaal vertelt.’

In de geest van de authentieke uitvoeringspraktijk had Troffaes aandacht voor het historische aspect. ‘We hebben ons huiswerk gedaan. Bij de voorbereiding van deze opname bestudeerden we contemporaine geschriften, die ons leerden hoe deze sonates meer dan twee eeuwen terug werden uitgevoerd. Ook de instrumenten zijn met zorg gekozen. Ik speel op een kopie van een fluit van Jean Hyacinth Rottenburgh, een Brusselse bouwer uit de 18e eeuw. Die was toen erg bekend in heel Europa, dus het is niet ondenkbaar dat Bach met zijn instrumenten in contact gekomen is’, besluit Troffaes.

Info:J.S. Bach – sonatas for flute and harpsichord (Paraty, PTY165142) verschijnt op 22 januari. De cd wordt voorgesteld tijdens Klara in deSingel, op zaterdag 30 januari.

deheerenbroederkes_cover

‘De Heeren Broederkens van den Moortelbak’

  Het unieke karakter van 250 jaar vrijmetselarij

 Bij uitgeverij ASP-VUB Press verscheen een opmerkelijk boek over de geschiedenis van de Westvlaamse vrijmetselarij. ‘De Heeren Broederkens van den Moortelbak’, 250 jaar vrijmetselarij in West-Vlaanderen, is in meerdere opzichten origineel. De vrijmetselarij wordt immers vaak eerder kritisch omschreven als geheimzinnig, gesloten en elitair. Auteurs Jeffrey Tyssens, professor hedendaagse politieke geschiedenis aan de VUB en Dominiek Dendooven, wetenschappelijk medewerker aan het Ieperse In Flanders Fields Museum maken hiermee komaf en beschrijven op heldere en boeiende wijze de geschiedenis van de vrijmetselarij in onze provincie.

Tyssens en Dendooven kregen toegang tot (private) archieven die voordien zelden of nooit werden gebruikt en tonen zo aan in welke mate de West-Vlaamse vrijmetselarij uniek was. Eerst en vooral door de context: de West-Vlaamse samenleving werd tot laat in de 20ste eeuw gedomineerd door de katholieke Kerk. De vrijmetselarij droeg waarden als laïcisme en vrijzinnigheid hoog in het vaandel en kon bijgevolg rekenen op forse weerstand vanuit de Kerk. Dit verklaart enigzins het geheimzinnige aureool dat vaak rond het genootschap hangt. Daarnaast belichten de auteurs de belangrijke maatschappelijke rol die de loges speelden, vooral dan op het vlak van onderwijs. Heel wat vrijmetselaars steunden vanuit hun liberale, a-dogmatische principes het vrijzinnig onderwijs. Het is een feit dat vele officiële scholen hun overleven te danken hadden aan (financiële) steun vanuit de vrijmetselarij. In een ander boeiend hoofdstuk schetst Dendooven het verhaal van de enige overgebleven loge tijdens de Eerste Wereldoorlog, die uiteraard arbeidde achter de onbezette Ijzerboog. Jeffrey Tyssens wijdt een verrassend hoofdstuk aan de vrouwelijke vrijmetselarij. Velen denken dat vrijmetselaarsloges mannenbastions zijn, maar Tyssens beschrijft hoe net in onze -conservatieve- provincie de vrouwelijke vrijmetselarij opmerkelijk vroeg ontstond, ondermeer door Franse invloeden. Ten slotte wordt ook het hedendaagse kluwen van werkplaatsen die actief zijn op Brugse en West-Vlaamse bodem zorgvuldig ontwart. Al worden hier, omwille van de discretie die de vrijmetselaars nog steeds aan elkaar verplicht zijn, geen namen van leden genoemd.

Dit boek is bestemd voor een breed publiek, zowel ingewijden als geïnteresseerden, en bevat schitterende foto’s en illustraties van maçonnieke memorabilia en de West-Vlaamse vrijmetselaarstempels. De Brugse loge, gelegen aan de Beenhouwersstraat nr. 2 speelt overigens een prominente rol in dit naslagwerk, al was het alleen maar door de schitterende coverfoto van het tempelinterieur en het boeiende verhaal van dit gebouw.

De titel is niet zonder gevoel voor humor gekozen. De auteur ervan is immers niet van de minste: de grote Guido Gezelle schreef in 1867 in het Brugse krantje ‘t Jaer 30 – Politieke Wegwyzer voor Treffelyke Lieden schertsend over de vrijmetselaars ofte ‘Heeren broederkens van den moortelbak’ in een persiflage op een vrijmetselaarsbijeenkomst. Dit boek kwam tot stand dankzij de steun van diverse West-Vlaamse loges, vermeldt het boek. Het gaat hier dus niet om een kritisch naslagwerk, maar laat dat de geïnteresseerde lezer er niet van weerhouden dit unieke, boeiende en rijkelijk geïllustreerde boek aan te schaffen. (TIJS SYNAEVE)

Voor meer info of bestellingen: www.aspeditions.be, kostprijs: € 34,95

 

 

 

 

 

%d bloggers liken dit: