Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

deheerenbroederkes_cover

‘De Heeren Broederkens van den Moortelbak’

  Het unieke karakter van 250 jaar vrijmetselarij

 Bij uitgeverij ASP-VUB Press verscheen een opmerkelijk boek over de geschiedenis van de Westvlaamse vrijmetselarij. ‘De Heeren Broederkens van den Moortelbak’, 250 jaar vrijmetselarij in West-Vlaanderen, is in meerdere opzichten origineel. De vrijmetselarij wordt immers vaak eerder kritisch omschreven als geheimzinnig, gesloten en elitair. Auteurs Jeffrey Tyssens, professor hedendaagse politieke geschiedenis aan de VUB en Dominiek Dendooven, wetenschappelijk medewerker aan het Ieperse In Flanders Fields Museum maken hiermee komaf en beschrijven op heldere en boeiende wijze de geschiedenis van de vrijmetselarij in onze provincie.

Tyssens en Dendooven kregen toegang tot (private) archieven die voordien zelden of nooit werden gebruikt en tonen zo aan in welke mate de West-Vlaamse vrijmetselarij uniek was. Eerst en vooral door de context: de West-Vlaamse samenleving werd tot laat in de 20ste eeuw gedomineerd door de katholieke Kerk. De vrijmetselarij droeg waarden als laïcisme en vrijzinnigheid hoog in het vaandel en kon bijgevolg rekenen op forse weerstand vanuit de Kerk. Dit verklaart enigzins het geheimzinnige aureool dat vaak rond het genootschap hangt. Daarnaast belichten de auteurs de belangrijke maatschappelijke rol die de loges speelden, vooral dan op het vlak van onderwijs. Heel wat vrijmetselaars steunden vanuit hun liberale, a-dogmatische principes het vrijzinnig onderwijs. Het is een feit dat vele officiële scholen hun overleven te danken hadden aan (financiële) steun vanuit de vrijmetselarij. In een ander boeiend hoofdstuk schetst Dendooven het verhaal van de enige overgebleven loge tijdens de Eerste Wereldoorlog, die uiteraard arbeidde achter de onbezette Ijzerboog. Jeffrey Tyssens wijdt een verrassend hoofdstuk aan de vrouwelijke vrijmetselarij. Velen denken dat vrijmetselaarsloges mannenbastions zijn, maar Tyssens beschrijft hoe net in onze -conservatieve- provincie de vrouwelijke vrijmetselarij opmerkelijk vroeg ontstond, ondermeer door Franse invloeden. Ten slotte wordt ook het hedendaagse kluwen van werkplaatsen die actief zijn op Brugse en West-Vlaamse bodem zorgvuldig ontwart. Al worden hier, omwille van de discretie die de vrijmetselaars nog steeds aan elkaar verplicht zijn, geen namen van leden genoemd.

Dit boek is bestemd voor een breed publiek, zowel ingewijden als geïnteresseerden, en bevat schitterende foto’s en illustraties van maçonnieke memorabilia en de West-Vlaamse vrijmetselaarstempels. De Brugse loge, gelegen aan de Beenhouwersstraat nr. 2 speelt overigens een prominente rol in dit naslagwerk, al was het alleen maar door de schitterende coverfoto van het tempelinterieur en het boeiende verhaal van dit gebouw.

De titel is niet zonder gevoel voor humor gekozen. De auteur ervan is immers niet van de minste: de grote Guido Gezelle schreef in 1867 in het Brugse krantje ‘t Jaer 30 – Politieke Wegwyzer voor Treffelyke Lieden schertsend over de vrijmetselaars ofte ‘Heeren broederkens van den moortelbak’ in een persiflage op een vrijmetselaarsbijeenkomst. Dit boek kwam tot stand dankzij de steun van diverse West-Vlaamse loges, vermeldt het boek. Het gaat hier dus niet om een kritisch naslagwerk, maar laat dat de geïnteresseerde lezer er niet van weerhouden dit unieke, boeiende en rijkelijk geïllustreerde boek aan te schaffen. (TIJS SYNAEVE)

Voor meer info of bestellingen: www.aspeditions.be, kostprijs: € 34,95

 

 

 

 

 

Comments are closed.

%d bloggers liken dit: