Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Brieven uit Wereldoorlog I: ‘Mijn beste Robert’

IMG_1281_1-Martine-en-Paul Van j toegewijde zus

In het midden van de stroom van publicaties over Wereldoorlog  neemt Brugge een aparte plaats in. Brugge was immers de uitvalsbasis voor Duitse duikboten en werd daarom door de Britten zwaar gebombardeerd. Dat leverde hier andere verhalen op dan de meer bekende over het leven achter het front van de Ijzer. ‘Van je toegewijde zus, Cécile’, een brievenboek over het leven tijdens de Grote Oorlog, van het Brugse duo Paul Saelens en Martine Mensaert is daar een interessant  voorbeeld van.

De hoofdfiguur in dit boek is Cécile Raison, een Brugse kleuterleidster die als  gouvernante aan het werk was bij de adellijke familie de Pierpont-Visart de Bocarmé, die het kasteel Rooigem in Sint-Kruis bewoonde. Céciles oudere broer, Robert Raison, was beroepsmilitair en werd aldus ingezet in de frontstreek. Wanneer de Duitsers op 14 oktober 1914 Brugge bezetten, verhuist de adellijke familie, samen met de gouvernante, naar Aardenburg in het neutraal gebleven Nederland. Gedurende de hele oorlog onderhoudt Cécile een intense correspondentie met haar broer en haar ouders, die in Brugge (waar ze een winkel uitbaatten in de Vlamingstraat) gebleven waren. Haar brieven vertellen vooral over het alledaagse leven in neutraal Nederland en haar verwoede pogingen om contact te houden met haar broer en familie in het oorlogsgebied. Brugge was bezet gebied, en de communicatie verre van eenvoudig, maar er bestonden wel slinkse wegen om de censuur te omzeilen, en die werden gretig gebruikt. De brieven bieden een onbevangen getuigenis over het leven van alledag in oorlogstijd, geschreven vanuit een veilige buitenpost.

Deze intense correspondentie werd onlangs ontdekt door haar kleinzoon Paul Saelens die, samen met echtgenote Martine Mensaert, de brieven verwerkte tot een leesbaar geheel en het geheel verluchtte met postkaarten en foto’s uit de familiegeschiedenis van tijdens de oorlog.

De herdenking van Wereldoorlog in Brugge kondigt zich hiermee belovend aan. Vorig jaar al verschenen twee boeken over WOI van Brugse auteurs: ‘Onder ogen zien’  van Steven Slos en Bart Debeer, gevolgd door ‘Dichters over de Eerste Wereldoorlog’ van de Brugse leraar Chris Spriet. Grote verwachtingen gaan uit naar de grote najaarstentoonstelling van historica Sophie de Schaepdrijver, auteur van het onovertroffen (en recent herdrukte) ‘De Groote Oorlog’ uit 1997, een magistrale en erudiete studie die alom geprezen wordt vanwege ‘de vernieuwende blik op een ingrijpende oorlogservaring’. (LF)

Van je toegewijde zus, Cécile, brieven over-leven, tijdens de Groote Oorlog, Paul Saelens en Martine Mensaert, uitg. Zorro.  

Comments are closed.

%d bloggers liken dit: