Exit Magazine

Maandelijks Brugs Cultuurblad

Het Gruuthusehandschrift terug thuis. Nog tot 23 juni

Liefde en DEvotie (3)

Wildeman en Jonkvrouw spelen schaak (ca 1380)

Liefde en Devotie (4)

Gebedenboek 1400-1410

 Gruuthusemuseum: Liefde en Devotie gidst door Brugse late Middeleeuwen                                                                                                 

Nog tot 23 juni ‘moet’ elkeen, met belangstelling voor het ontstaan en de geschiedenis van onze taal, een bezoek brengen aan de tentoonstelling ‘Liefde en Devotie’ in het Gruuthusemuseum. Centraal staat het zeshonderd jaar oude Gruuthusehandschrift dat sinds 2007 in Nederlands bezit is, maar nu werd uitgeleend voor een uitermate boeiende tentoonstelling. 

Wat is dat beroemde handschrift?

Curator Jos Koldeweij: ‘Het is een kostbaar handschrift, zeer waarschijnlijk ontstaan in de periode 1405-1410, datbestaat uit gebeden, liederen (‘Egidius’) en gedichten, geschreven door meerdere auteurs. Het bleef 500 jaar in privé-bezit, uiteindelijk bij de adellijke Brugse familie van Caloen, en werd pas in de negentiende eeuw voor het eerst uitgegeven, door de Brugse kanunnik Carton, de oprichter van het Spermalie-instituut. Het handschrift is een belangrijke bron voor de Middelnederlandse letterkunde en de laatmiddeleeuwse stedelijke cultuur in Brugge. Qua waarde moeilijk te schatten.’

De tentoonstelling

De curator van de tentoonstelling Liefde en Devotie is Jos Koldeweij, professor kunstgeschiedenis van de Middeleeuwen aan de universiteit van Nijmegen. In 2006 tekende hij in Brugge voor de boeiende tentoonstelling ‘Sieraad en Devotie’ over (onder meer) pelgrimstekens, pins en badges. Samen met een wetenschappelijk comité bouwde hij een tentoonstelling op die toegroeit naar het centrale kunstwerk, het handschrift dat in een aparte zaal ‘spectaculair’ getoond wordt.  Het Brugge van de 14de en 15de eeuw, de betekenis van (de bibliotheek van) Lodewijk van Gruuthuse,  gelijkaardige handschriften uit die tijd, kunst- en archeologische voorwerpen, bruiklenen uit de gehele wereld: kamer per kamer stapt de bezoeker in de leefwereld en de context van het handschrift. Elke kamer van het Gruuthusemuseum, beneden en boven, belicht één of meerdere aspecten van het handschrift en eindigt bij de bidkapel van waaruit Gruuthuse de mis in de aangrenzende Onze-Lieve-Vrouwekerk kon bijwonen.

Wie was Egidius?

Hoofdarchivaris Noël Geirnaert heeft intussen teruggevonden wie de mysterieuze Egidius, uit het beroemde lied ‘Egidius, waer bestu bleven’, was ‘die de dood verkoos’. Hoogstwaarschijnlijk is het Gillis (Egidius) Honin, een Brugse zakenman die in 1385 plots overleed. Hij was ‘hostelier’ (herbergier en geldschieter), kerkmeester van Sint-Walburga en raadslid van de stad Brugge. Zijn vrienden betreurden zijn dood, hoewel hij een pak schulden naliet.

CD

In het kader van deze tentoonstelling verscheen zopas een cd met een selectie, een bloemlezing uit de oudste liedverzameling van de Lage Landen. De ensembles Ultreya en Pandora kozen zowel spot- en minneliederen als spirituele en protestliederen uit de 147 liederen tellende bundel. ‘Gruuthuse-liederen uit het manuscript’ is een boeiende interpretatie van de mysterieuze streepjesnotatie uit de liederenbundel.(LF)

Liefde en Devotie, het Gruuthuse hanschrift, nog tot 23.06. alle info op www.liefdeendevotie.be. Gruuthusemuseum, Dyver 17, Brugge. Bruggelingen bezoeken gratis.

Comments are closed.

<span>%d</span> bloggers liken dit: